Publication: Türk vergi sistemi içinde gelir vergisinin yeri
Abstract
Soyadı: Recep Gülücü Maliye Maliye Teorisi Prof. Dr. Ayşegül Mutlu Tez Türü ve Tarihi : Yüksek Lisans – Kasım 2004 Vergi, Türkiye’de Gelir Vergisi, OECD Ülkeleri Vergi İstatistikleri, Vergi Yükü, Dolaylı ve Dolaysız Vergiler
TÜRK VERGİ SİSTEMİ İÇİNDE GELİR VERGİSİNİN YERİ Gelir üzerinden alınan vergilerin, gelir dağılımı üzerindeki düzeltici etkisinden dolayı önemi büyüktür. Bu çalışmada, Türk vergi sisteminin temelini teşkil eden gelir vergisi, gelir vergisinin diğer vergiler içindeki yeri, gelir unsurlarının ne olduğu ve ne şekilde vergilendirildiği, gelir vergisinin kimler üzerinde yoğunlaştığı incelenmiştir. Özellikle son dönemlerde gelir vergisinin toplam vergi gelirleri içindeki payının azalması, dolaysız vergilerin dolaylı vergiler karşısında çok fazla gerilemesi ile vergi adaletinin bozulacağı, gelir dağılımı üzerinde olumsuz etkileri olacağı düşünülmektedir. Çalışmada, verginin tanımı, verginin konusu, verginin gelir üzerinden alınması gelir ve kurumlar vergisi, verginin servet ve servet transferi üzerinden alınması ve verginin harcamalar üzerinden alınması konuları açıklanmıştır. Ülkemizde gelir üzerinden alınan vergilerde tarihsel gelişim anlatılmıştır. Cumhuriyetin ilan edildiği yıllardan günümüze dek vergisel açıdan yapılan değişikler ve gelişmelere yer verilmiştir. OECD üyesi ülkeler ile Türkiye’nin vergi gelirlerine ait OECD istatistikleri irdelenmiş, OECD üyesi bazı ülkelerin (İngiltere, Almanya, Fransa, ABD, İrlanda, Hollanda) yürürlükte bulunan gelir vergisi uygulamalarına değinilmiş ve Türkiye’de gelir vergisi uygulamaları, gelir kategorilerinin ne şekilde vergilendirildiği, vergi hasılatı içindeki payı, kimler üzerinde yoğunlaştığı konuları araştırılmıştır. Türkiye’de yürürlükte bulunan gelir vergisi mevzuatına göre; gelir vergisinin konusu, muaflık ve istisnaları, gelir unsurları, verginin tarhı ve ödenmesine değinilmiştir. Name and Last Name : Recep Gülücü Majored in : Finance Programme : Theory of Finance Thesis Adviser : Prof. Dr. Ayşegül Mutlu Date and King of Thesis : Post Graduate – November 2004 Key Words: Tax, Income Tax in Turkey, tax Statistics of OECD Countries, Direct and indirect Taxes Summary Income taxes have a great importance due to their improving effect on income distribution. In this study the following topics have been examined: income tax which forms the basis of Turkish tax system, the place of income tax within other taxes, what are the tax elements and how they are taxed, and on whom the income tax is concantarated. Recently the declining share of income tax within total tax revenues, the decrease of indirect taxes against direct taxes is thought to have a negative impact on income distribution tax justice. In the study the following subjects have been explained: the definition of tax, the subject matter of tax, taxing income, income and corporate taxes, taxing wealth and wealth transfer and taxing expenditures. The historical development of income taxes is explained. All the changes and developments that have been made with respect to tax since the early days of the declaration of the Turkish Republic up till now take place in the sudy. The statistics of OECD on OECD countries an Turkey has been analyzed. The present tax applications of some OECD countries (England, Germany, France, The USA, Ireland and Holland) have been touched upon; tax applications in Turkey, how tax categories are taxed, its ratio in tax revenues and on whom it is concantarated is explained. The subject of income tax, exceptions and exemptions, elements of tax, the history of tax and its collection is touched upon.
TÜRK VERGİ SİSTEMİ İÇİNDE GELİR VERGİSİNİN YERİ Gelir üzerinden alınan vergilerin, gelir dağılımı üzerindeki düzeltici etkisinden dolayı önemi büyüktür. Bu çalışmada, Türk vergi sisteminin temelini teşkil eden gelir vergisi, gelir vergisinin diğer vergiler içindeki yeri, gelir unsurlarının ne olduğu ve ne şekilde vergilendirildiği, gelir vergisinin kimler üzerinde yoğunlaştığı incelenmiştir. Özellikle son dönemlerde gelir vergisinin toplam vergi gelirleri içindeki payının azalması, dolaysız vergilerin dolaylı vergiler karşısında çok fazla gerilemesi ile vergi adaletinin bozulacağı, gelir dağılımı üzerinde olumsuz etkileri olacağı düşünülmektedir. Çalışmada, verginin tanımı, verginin konusu, verginin gelir üzerinden alınması gelir ve kurumlar vergisi, verginin servet ve servet transferi üzerinden alınması ve verginin harcamalar üzerinden alınması konuları açıklanmıştır. Ülkemizde gelir üzerinden alınan vergilerde tarihsel gelişim anlatılmıştır. Cumhuriyetin ilan edildiği yıllardan günümüze dek vergisel açıdan yapılan değişikler ve gelişmelere yer verilmiştir. OECD üyesi ülkeler ile Türkiye’nin vergi gelirlerine ait OECD istatistikleri irdelenmiş, OECD üyesi bazı ülkelerin (İngiltere, Almanya, Fransa, ABD, İrlanda, Hollanda) yürürlükte bulunan gelir vergisi uygulamalarına değinilmiş ve Türkiye’de gelir vergisi uygulamaları, gelir kategorilerinin ne şekilde vergilendirildiği, vergi hasılatı içindeki payı, kimler üzerinde yoğunlaştığı konuları araştırılmıştır. Türkiye’de yürürlükte bulunan gelir vergisi mevzuatına göre; gelir vergisinin konusu, muaflık ve istisnaları, gelir unsurları, verginin tarhı ve ödenmesine değinilmiştir. Name and Last Name : Recep Gülücü Majored in : Finance Programme : Theory of Finance Thesis Adviser : Prof. Dr. Ayşegül Mutlu Date and King of Thesis : Post Graduate – November 2004 Key Words: Tax, Income Tax in Turkey, tax Statistics of OECD Countries, Direct and indirect Taxes Summary Income taxes have a great importance due to their improving effect on income distribution. In this study the following topics have been examined: income tax which forms the basis of Turkish tax system, the place of income tax within other taxes, what are the tax elements and how they are taxed, and on whom the income tax is concantarated. Recently the declining share of income tax within total tax revenues, the decrease of indirect taxes against direct taxes is thought to have a negative impact on income distribution tax justice. In the study the following subjects have been explained: the definition of tax, the subject matter of tax, taxing income, income and corporate taxes, taxing wealth and wealth transfer and taxing expenditures. The historical development of income taxes is explained. All the changes and developments that have been made with respect to tax since the early days of the declaration of the Turkish Republic up till now take place in the sudy. The statistics of OECD on OECD countries an Turkey has been analyzed. The present tax applications of some OECD countries (England, Germany, France, The USA, Ireland and Holland) have been touched upon; tax applications in Turkey, how tax categories are taxed, its ratio in tax revenues and on whom it is concantarated is explained. The subject of income tax, exceptions and exemptions, elements of tax, the history of tax and its collection is touched upon.