Molla Gürâni ve el-Kevseru'l-cari adlı Buhâri şehri

Abstract

IX/ XV. Asır İslâm âlimi ve meşhur Osmanlı Şeyhülislâmı Molla Gürânî, hadis eserleri arasında önemi malum olan İmam Buhârî’nin el- Camiu’s- Sahih isimli eseri üzerine el- Kevseru’l-cârî isimli bir şerh kaleme almıştır. H. IX. asra ait olan bu şerh eseri; Müslüman bilginlerin hadis anlama faaliyetinin sürekliliğini göstermesi ve Osmanlı coğrafyasında şeyhülislâmlık makamında bulunmuş biri tarafından kaleme alınmış olması dolayısıyla dikkate değerdir. Bu çalışmamızda Molla Gürânî’nin hayatı, eserleri, vakıfları ve şahsiyeti hakkında bilgi vermekle beraber, ağrılıklı olarak şerhin tanıtımını ve tahlili yapılmıştır. Şerhin kütüphanelerde bulunan yazma nüshaları, kaynakları, kaynakların kullanımında takip edilen yöntem, kelime ve isnad tahlileri ve Buhârî’nin eserinin başlıca özelliği olan kitap- bab, bablar arası, bab-hadis ilişkisi üzerine ağırlıklı olarak durulmuştur.

Molla Gürani, Ottoman Shaykhu’l-Islam (the highest religious authority) and the famous Islamic scholar wrote an annotation (sharh) called Kevseru’l-Cârî on Imam Buharî’s Camiu’s-Sahih which is widely appreciated in the hadith literature. Belonging to Hijrî 9th century, Kevseru’l-Cârî is remarkable due to the fact that it demonstrates the continuous activity to understand hadith between Muslim scholars and also it is written by a scholar who had been Shaykhu’l-Islam in the Ottoman Territory. In spite the fact that it is given some amount of information regarding Molla Gürani’s life and works, it is mostly dealt with the review and analyze of the annotation in this thesis. A deep probe on available manuscripts in the libraries, resources used in the book, the methodology and word and attribution (isnad) analyzes is also made. Finally it is made a special emphasize on the peculiarity of Buhari’s work which is chapters and subtitles relations (bab), inter-subtitles relations and subtitles and hadiths relations.