Rememberıng Kosovars durıng the ‘90s ; modern ways of sharıng collectıve memorıes

Abstract

War as the most tragic traumatic event that affects not only the victims but also current and future generations affected Kosovars within the last century. What makes Kosovar’s trauma unbearable is not only being possessed by the past moment but also being trapped by its repetition. Remembering, and representing trauma are crucial components of witnessing in order to comprehend their speechless moments and unbearable pain. Trauma studies indicate that trauma can have meaning when it is shared, and that art is the best way that can be used to help that, because of its potential to transform the viewer into the position of being a witness and opening a space for empathetic identification that leads to acknowledging it by many others encountering with the painful moment, which leads to reconciliation. This thesis addresses the representation of trauma, as a reflective process, which was done by Kosovars through mediating traumatic past into artistic pieces, like movies, paintings, and poetries, or through sites of memory, like museums, memorials, holy places, rituals, and commemorations. It analyses some of the exhibitions that represented 90’s like “The City is Everywhere” by Eliza Hoxha, “Family Album” by Alban Muja, biopics like “Ferdonija,” “Icon’s tear,” and photographs and murals like “Bllaca 99”. The objective of Kosovar’s mission, sharing collective memories, is to prevent the perpetrator’s attempts to hide their crimes. Making these painful moments of them public, invite people for witnessing, empathy, and as well as being recognized as an important part of cultural memory and thus the identity of the members of that society.

Savaş en trajik travmatik olan olay sadece kurbanları değil şimdiki ve gelecek nesilleri de etkileyen, son yüzyılda Kosovalılari da etkilemiştir. Kosovalı’ların yaşadıgı tramvayı dayanılmaz kılan sadece geçmiş anın esiri olmak değil, aynı zamanda tekrarının da tuzağına düşmek. Travmayı hatırlamak ve temsil etmek, onların suskun anlarını ve dayanılmaz acılarını anlamak için tanıklığın çok önemli bileşenleridir. Travma çalışmaları, travmanın paylaşıldığında anlam kazanabileceğini gösteriyor, izleyiciyi tanık konumuna dönüştürme ve empatik özdeşleşmeye alan açma, acı anla karşılaşan birçok kişinin bunu kabul etmesine, uzlaşmaya yol açma potansiyeline sahip olması nedeniyle sanatın buna yardımcı olmak için kullanılabilecek en iyi yol olduğunu göstermektedir. Bu tez, Kosovalı’lar tarafından travmatik geçmişi filmler, resimler ve şiirler gibi sanatsal parçalara ya da müzeler, anıtlar, kutsal yerler, ritüeller ve anma törenleri gibi hafıza alanları aracılığıyla aracılık ederek yapılan bir yansıtma süreci olarak travmanın temsilini ele almaktadır. Eliza Hoxha'dan “The City is Everywhere,” Alban Muja'dan “Family Album,” “Ferdonija” gibi biyografik filmler, “Icon's gözyaşı” ve “Bllaca 99” fotoğraf ve duvar resimleri gibi 90'ları temsil eden bazı sergileri analiz ediyor. Kolektif hatıraları paylaşan Kosovalılar misyonunun amacı, failin; suçlarını gizlemeye çalışır. Bu acı anların halka duyurulması, insanları tanıklık etmeye, empati kurmaya ve aynı zamanda o toplumun üyelerinin kültürel belleğinin ve dolayısıyla kimliğinin önemli bir parçası olarak tanınmaya davet ediyor.