Basın etiği kapsamında gizli kamera kullanımı ve haberciliğin Arena Programı örneği ile irdelenmesi

Abstract

BASIN ETİĞİ KAPSAMINDA GİZLİ KAMERA KULLANIMI VE HABERCİLİĞİN ARENA RNEĞİ İLE İRDELENMESİ Günlük yaşamda önemli bir yeri olan haber, toplumun bireyleri için vazgeçilmez nitelikte bir unsurdur. Habersiz yaşamak mümkün değildir ve insanların temel haklarından birisi de haber alabilmektir. Gazetecilik mesleği de her meslekte olduğu gibi ahlaki değerlere ve çerçeveye sahiptir. Sosyal bir meslek olan gazetecilik, hayatın içinde ve hayatın her aşamasıyla iç içedir. Dolayısıyla net bir kuralı yoktur ve yoruma açıktır. Haber yapan gazeteciler de özellikle araştırmacı gazeteciler de çalışma yöntemleri açısından eleştirilmektedir. Gazeteciler haber yaparken, bazen etik ve hukuki açıdan tartışmalara yol açacak yöntemler kullanmaktadırlar. Etik ve hukuk açısından tartışma yaratan bu yöntemlerin başında gizli çekimler gelmektedir. Ama tartışmalara sebep olan haberlerin hiç biri kamu yararı gözetmemektedir. Magazin programları veya kişisel çıkarlar için yapılan gizli çekimler çalışmamızın dışında tutulmuştur. Kamu yararı gözeterek yapılan haberler de zamanla eleştirilmekte, habere konu olan kişilerin özel yaşam haklarından bahsedilmektedir. Ancak örnek olarak incelediğimiz haberlerde de görüleceği üzere, kişilerin kamusal yaşama açılan alanlarda gizli kamera kayıtları yapılmıştır. Kişilerin mahremiyet hakkının bulunduğu, ama bu hakkın kamu yararı adına aşılabileceği ilgili kanun ve yönetmeliklerle ifade edilmektedir. Buna göre belirli koşullarda mahremiyete tecavüz yapıldığı kabul edilir, ama bu tecavüz daha büyük yararlar adına meşrulaştırılır. Türkiye’de de gizli kamera kullanarak haber yapan çok sayıda gazeteci vardır. Özellikle son on yılda bu kullanım teknolojinin de gelişimiyle da oldukça artmıştır. Her gün dışarıda tam donanımlı onlarca gizli kamera ekibi haber kovalamaktadır. İzlenme kaygısı ve gündemde kalma çabası içinde olan haberciler, önlerine gelen her haberi gizli kamera ve açık kamerayla haber yapmaktadırlar. Kamu yararı gözetmeyen haberlerin çoğu haddini ve sınırını aşmaktadır. Ama yıllarını bu işe vermiş, haberlerini adeta cımbızla ayıklayan usta gazeteciler de, aynı eleştirilere hedef olmaktadır. Karanlıkların ve kanunsuzların üstüne korkusuzca giden araştırmacı gazeteciler, kamu yararı gözettikleri sürece, haber toplama yöntemleri açısından eleştirilmemeli, aksine can güvenliklerini hiçe sayarak, toplum yararına haber yaptıkları için ödüllendirilmelidir. Kamu yararı için haber yapan gazetecilere, en büyük ödülü de tarih verecektir.

HIDDEN CAMERA USAGE IN THE CONCEPT OF PRESS ETHICS AND EXAMINING JOURNALISM BY USING THE SAMPLE OF “ARENA” PROGRAMME News is important in our daily lives and they are an indispensable element for the individuals. It’s not possible to live without news and one of the basic rights of the individuals is getting news. Journalism has ethical values like the other occupations. Journalism is a social occupation and it’s crowded with every process of life. Because of this, it hasn’t got any rule and it can be criticized. News journalists and especially researcher journalists are criticized because of their working methods. Journalists sometimes use methods that enable ethical and legal discussions. Using hidden camera is one of these methods but news that is discussed is not loyal to the public interest. Magazine programs and hidden cameras that are used for individual purposes are out of our study. News that is loyal to the public interest is being criticized in the course of time and private living rights of the people that are used in the news are being mentioned. As you can see in our samples, hidden cameras are used in the areas of public life According to the laws, people have privacy rights and these rights can be passed over for the sake of public interest. In turkey, there are many journalists that use hidden cameras in the news. Hidden camera usage has become common especially for the past decade. There are many hidden cameras around every day. Journalists that are in an anxiety of ratings and being on the agenda use hidden cameras nearly in every news. News that is not loyal to the public interest goes too far. But at the same time experienced journalists are being criticized. Researcher journalists mustn’t be criticized for their news gathering methods as long as they are loyal to the public interest. They must be awarded for their news that is loyal to the public interest. History will give the best award for these journalists.