Mustafa Özçelik'in eserlerinde eğitici unsurların tespiti ve değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, günümüzün yaşayan eğitimci yazar ve şairlerinden Mustafa Özçelik’in eserlerinde, okurları toplumsal ve evrensel bağlamda olumlu sayılan davranışlara yönlendiren eğitici unsurların bulunup bulunmadığını ve varsa nasıl aktardığını tespit etmektir. Çalışmamızda kitap incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Veriler, içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Örneklem grubu, Özçelik’in 4 hikâye, 3 roman, 7 şiir ve 7 deneme kitabından ibarettir. Özçelik’in çok sayıda eseri bulunmakla birlikte, sadece inceleme konumuza uygun olanları dikkate alınmıştır. Sanatçının hayatı ve edebî kişiliği hakkında bilgi toplandıktan sonra, ilgili kitapları temin edilmiş, söz konusu eserler okunup özetlenerek, eğitici unsurlar içeren mesajlar belirlenmiştir. . Yaptığımız incelemede, yazarın İslâm akâidine bağlı ‘’Müslüman Türk’’ bakışına sahip olduğu; eserlerinde yer alan eğitici unsurları İslâmî yaşayış esasları etrafında ördüğü ve mesajlarını çoğunlukla doğrudan öğüt, tavsiye ve telkin yoluyla aktardığı; tebliğ edici bir üslup kullandığı gözlenmiştir. Hikâye ve romanlarda yer alan aktarımlar; okullar, öğretmenler, aileler ve sosyal çevrenin okul çağındaki çocuklar ve gençlere olumlu davranış biçimlerini benimsetmeye yönelik çabalarını destekleyecek niteliktedir. Eğitimin ömür boyu süren bir gereksinim olduğunu kabul edersek, şiirler ve denemeler de bütün bir okur kitlesini kavramaktadır. Eğitim belli yaşlarda okullarda verilmekle beraber, ders saatleri dışında kalan zamanlarda ve okul sonrası dönemlerde de öğrenmenin sürdüğü ve sürmesi gerektiği bilinen bir gerçektir. Bu bakımdan, eğitim süreci okullar ve öğretmenlerle sınırlı değildir. İnsanlık tarihinin hemen bütün dönemlerinde edebiyatın doğrudan veya dolaylı olarak toplumu kuşatıcı, aydınlatıcı, yönlendirici ve eğitici etkisinin olduğu bilinmektedir. Mustafa Özçelik’in, hitap ettiği herbir kitleye uygun bir dil ve anlatım biçimi kullandığı kitaplarıyla, edebiyatı, inandığı değerleri topluma benimsetmek için bir araç olarak kullandığını söyleyebiliriz. Nüfusunun büyük bir kısmı müslüman olan Türk toplumunun Özçelik’in eserlerini okunmasında fayda olduğu; bu bakımdan öğrenci, öğretmen ve aileler da referans alınabileceği, konuyla ilgili araştırmalarda başvuru kaynağı olarak değerlendirilebileceği kanısına varılmıştır.

MASTER’S THESİS The aim of this study is to determine and to comment the educational elements -if there- in Mustafa Özçelik’s (who is a a contemporary writer, poet and trainer) literary works. We used the content analysis method on totally 21 books consist of 4 stories, 3 novels, seven poems, and 7 essays. After gathering some information about Özçelik, we provided the mentioned books and read and determine the educational elements in them. As a result of examination we observed that Mustafa Özçelik has an entirely MuslimTurkish wiev about the life and he established his literary world in this manner. His literary works commonly include didactic suggestions. We can summarize that all his books contain admirable human behaviors from either domestic or universal aspects. So we recommend them to teachers, students and families. Although the formal education for several aged students is served in schools it goes on after school hours in families and around the other environmental participants. Therefore educaiton affairs are not limited with formal procedures. For example, it is well known that in all stages of history of humanbeing literary works have influenced the people in direct or indirect ways. Our study tries to clarify all educational elements in Özçelik’s literary works and to comment them from the point of wiev of formal and informal education.