Spor etkinlik kişiliğinin, etkinlik imajı, katılımcı memnuniyeti ve sadakatle olan ilişkisinin incelenmesile olan

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, spor etkinlik kişiliğinin, etkinlik imajı, katılımcı memnuniyeti ve sadakatle olan ilişkisini incelemektir. Bir spor etkinliğinin sahip olduğu kişilik özelliklerinin onunla ilişkili olan etkinlik imajı üzerindeki rolünü belirlemek, katılımcılarda yaratacağı memnuniyetin, katılımcıların gelecekteki olumlu davranışlarıyla (tekrar katılım niyeti, sadakat gibi) nasıl ilişkilendirilebileceğine ait bilgileri arttırmak hedeflenmektedir. Uygulama açısından bu çalışmanın sonuçları, spor yöneticilerine ve etkinlik düzenleyicilerine, etkinliklerinin kişiliğini değerlendirmede ve sponsorluk ilişkisi geliştirmede yardımcı olarak, etkinliklere ayırt edici bir imaj oluşturmada, rekabette farklılık yaratacak konumlandırma stratejisi belirlemede destek olmayı da hedeflemektedir. Ayrıca spor etkinlik kişiliği, spor etkinlik imajı, etkinlik memnuniyeti ve etkinlik sadakati ölçeklerinin Türk kültürüne uyarlanmasıyla da çalışmanın alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Gereç ve Yöntem: Muğla’da 2024 yılında düzenlenen “Bodrum Yarı Maratonu (yol yarışı-722 sporcu)” ve “Bod-Run Ultra Maratonu (patika yarışı-665 sporcu)” etkinliklerinde yarışmış 18 yaşından büyük toplam 1.387 koşucunun katıldığı bu araştırmada, iki ve daha çok sayıdaki değişkenin arasındaki birlikte değişimin varlığını belirlemeyi ve tanımlamayı amaçlayan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma için veriler yüz yüze anket yöntemi ile toplanmış, kişisel bilgiler için tanımlayıcı istatistik, denencelerin sınanması için ise ilişki sınamaya yönelik Korelasyon ve Yapısal Eşitlik Modeli analizleri yapılmıştır. Bulgular: Spor etkinlik kişiliği, spor etkinlik imajı, etkinlik memnuniyeti ve etkinlik sadakati ölçeklerinin Türk kültürü için geçerli ve güvenilir ölçme araçları olduğu; spor etkinlik kişiliği, spor etkinlik imajı, memnuniyet ve sadakat ile geçmiş yıllardaki katılım sayısı değişkenini içeren ölçüm modelinin de yeterli düzeyde uyum indeksi, ayırt edici ve yakınsak geçerlik değerlerini sağladığı tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırma sonuçları, spor etkinlik kişiliğinin; etkinlik imajı, katılımcı memnuniyeti, sadakat ve geçmiş yıllardaki katılım düzeyiyle anlamlı ve olumlu yönde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Yol ve patika yarışlarına katılan koşucuların algıları farklı boyutlarda şekillenmiştir. Yol yarışlarında spor etkinlik kişiliğinin “özenli”, “gelenekçi” ve “eğlenceli” boyutlarının; patika yarışlarında ise “özenli”, “engel tanımaz”, “gelenekçi” ve “eğlenceli” boyutlarının, etkinlik imajını anlamlı şekilde etkilediği görülmüştür. Katılımcı memnuniyeti açısından ise yol yarışlarında “özenli” ve “eğlenceli” kişilik özellikleri öne çıkarken, patika yarışlarında bu özelliklere ek olarak “engel tanımaz” boyutu da etkili olmuştur. Benzer biçimde, sadakat üzerinde de yol yarışlarında “özenli”, “gelenekçi” ve “eğlenceli”; patika yarışlarında ise “özenli”, “engel tanımaz”, “gelenekçi” ve “eğlenceli” kişilik boyutlarının belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Geçmiş yıllardaki etkinlik katılımı üzerinde ise her iki yarış türünde de “eğlenceli” kişilik özelliğinin etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, spor etkinlik imajı ile katılımcı memnuniyeti, sadakat ve geçmiş katılımlar arasında; katılımcı memnuniyeti ile sadakat ve geçmiş katılım arasında; ve son olarak sadakat ile geçmiş katılım arasında da anlamlı ve olumlu yönde güçlü ilişkiler olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Objective: The purpose of this study is to examine the relationship between sport event personality and event image, participant satisfaction, and loyalty. The aim is to determine the role of a sport event's personality traits on its associated event image and to increase knowledge about how participant satisfaction can be linked to future positive participant behaviors (e.g., intention to re-participation and loyalty). In terms of practical perspective, the results of this study also aim to support sport managers and event organizers in evaluating the personality of their events and developing sponsorship relationships, creating a distinctive image for events, and determining a positioning strategy that will make a difference in competition. It is also thought that the study will contribute to the literature by adapting the sport event personality, sport event image, event satisfaction and event loyalty scales to Turkish culture. Materials and Methods: In this study, in which a total of 1.387 runners over the age of 18 who competed in the “Bodrum Half Marathon (road race-722 athletes)” and “Bod-Run Ultra Marathon (trail race-665 athletes)” events organized in Muğla in 2024, the relational survey model was used, which aims to determine and define the existence of co-variance between two or more variables. The data for the research were collected by face-to-face questionnaire method, descriptive statistics were used for personal information, and Correlation and Structural Equation Model analyzes were used to test the hypotheses. Results: It was determined that the sport event personality, sport event image, event satisfaction and event loyalty scales were valid and reliable measurement tools for Turkish culture; and the measurement model including the variables of sport event personality, sport event image, participant satisfaction and loyalty with the number of previous years' participation in the event provided adequate fit index, discriminant and convergent validity values. Conclusion: The results of the study revealed that sport event personality is significantly and positively related to event image, participant satisfaction, loyalty and level of participation in previous years. The perceptions of runners participating in road and trail races were shaped in different dimensions. In road races, “diligence”, “tradition” and “amusement” dimensions of sport event personality, and in trail races, “diligence”, “uninhibitedness”, ‘tradition” and “amusement” dimensions of sport event personality were found to significantly affect event image. In terms of participant satisfaction, the personality traits of “diligence” and amusement” were prominent in road races, while in trail races, in addition to these traits, the dimension of “uninhibitedness” was also effective. Similarly, it was found that the personality dimensions of “diligence”, “tradition” and “amusement” in road races and “diligence”, “uninhibitedness”, “tradition” and “amusement” in trail races were determinant on loyalty. In both types of races, it was determined that the personality trait of “amusement” was effective on the participation in previous years. In addition, it was concluded that there were significant and positively strong relationships between sport event image and participant satisfaction, loyalty and past participation; between participant satisfaction and loyalty and past participation; and finally between loyalty and past participation.