Emek gelirinin vergilendirilmesi: uluslararası karşılaştırmalar ve Türkiye

Abstract

Emek geliri üzerinden alınan vergiler bir yandan iktisadi tercihler üzerindeki etkileri diğer yandan dağılım sorunları açısından önemli tartışmalara konu olmaktadır. Emek üzerindeki yüksek vergi yükü, çoğu ülkede önemli iktisadi problemler olarak görülen işsizlik ve iktisadi eşitsizlik sorunlarının önemli nedenlerinden biri olarak görülmektedir. Bu açıdan vergi reformu tartışmalarında da emek üzerinden alınan vergiler geniş yer almaktadır. Emek üzerinden alınan vergilerin gelir ve ikame etkileri aracılığıyla çalışma çabası (emek arzı) üzerindeki ve emek talebi ve istihdam üzerindeki etkileri teorik ve ampirik çalışmalarda çokça ele alınmaktadır. Emek geliri üzerinden alınan vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki ve emek geliri elde eden kesimin toplumsal yapı içindeki önemi kamu harcamalarından kaynaklanan yükümlülüklerin adil dağıtımı sorununda da bu vergileri önemli bir konuma getirmektedir. Bu bağlamda çalışma, kamu maliyesinin geleneksel argümanları olan etkinlik ve adalet tartışmaları açısından emek vergilerini incelemekte ve OECD ve AB ülkeleri açısından konuyla ilgili uluslararası karşılaştırmalara yer vermektedir. Son bölümde ise Türkiye'de emek gelirinin nasıl vergilendiği ele alınmakta, VEC modelleri kullanılarak elde edilen etki tepki fonksiyonları aracılığıyla da emek geliri üzerindeki ortalama efektif vergi oranlarının istihdam üzerindeki etkisi ampirik olarak incelenmektedir. emek geliri, ücret, emek vergilemesi, vergi, efektif vergi oranı, gelir vergisi. Taxes on labour income are subject discussions because of their effect on economic preferences and inequality in context of distribution of tax burden. Higher tax burden on labour is presented as one of the fundamental reasons unemployment and inequality. The relation between unemployment and taxation has recently attracted special attention. So that labour tax reforms be dismissed as a strategy to combat unemployment in most countries. Importance in tax revenues of taxes on labour income has focused attention upon such taxes on work effort (or labor supply) via income and substitution effects, labour demand and unemployment. In this study, labour taxes are theoretically examined by efficiency and equality considerations that conventional argument of public finance, and considered international implementation for OECD and EU countries. In last chapter of this study are analyzed Turkish case and the impact of average effective tax rates on employment in Turkey by impulse-response functions acquired by means of using VEC models. labour income, earned income, wage, labour taxation, effective tax rates, income tax.