Hz. Peygamber’in tehditleri (et-terğib ve’t-terhib özelinde)

Abstract

TEZ ÖZETİ Ümit ve korku, insanın istenen ahlâkî düzeye ulaşabilmesi için gerekli iki duygudur ve eğitimde bir kontrol mekanizması görevini üstlenir. Kur’ân-ı Kerîm ve nebevî hitapta da insanın bu iki duygusuna seslenilerek; nefislerini eğitmeleri, onu vahiy çizgisine getirmeleri, emir ve nehiylere karşı istenilen tutumu benimsemeleri sağlanır. Kur’an’da tebşir ve inzar olarak yer alan bu yöntem, hadislerde terğîb ve terhîb adıyla kullanılmaktadır. Teşvik ve men hadislerini muhtevî bu alanda telif edilen eserlerin en meşhuru bizim de çalışmamızda esas aldığımız Zekiyyüddin el-Münzirî’nin et-Terğîb ve’t-terhîb’idir. Kendisinden talep edilmesi üzerine sened ve illetleri belirtmeksizin terğîb-terhîb rivayetlerini bir araya toplayan el-Münzirî, eserini, sünene benzer şekilde tertip etmiştir. Tekrarları ile birlikte 5472 hadîs-i şerîf ihtiva eden eserde, 2703 terhîb hadisi bulumaktadır. Bu terhîb hadislerinde Resulullah’ın (s.a.) muhataplarına yönelttiği tehditler mevcuttur. “Sonradan verilcek bir ceza ile korkutma, yıldırma” manasına gelen ve insanın yapısındaki korku duyusuna hitap eden tehdit, terhîb hadislerinin üslubunun önemli bir parçasıdır. Peygamber Efendimiz; ümmetini ikaz ederken en çok cehennemi ve oradaki azap çeşitlerini, kabir ahvalini, kıyamet günü hallerini tehdit olarak kullanmıştır. Sadece belirli amellerin karşılığında ve nadir olarak kullandığı tehditler ise; imanı olmamak, İslâm gömleğini çıkarmak, kâfir olmak, şirke düşmek, münafıklardan sayılmakla muhatabını tehdit etmesidir. Hz. Peygamber’in tehditlerinin yoğun olarak yer aldığı konular incelendiğinde şu kanıya varılmaktadır: Resul-i Ekrem, insanlar arası ilişkileri tanzim eden, ahlâkı güzelleştiren ve böylece de toplumda huzur ve saadeti sağlayan konular üzerinde ağırlıklı olarak durmuştur. İnsanların birbirlerini rahatsız edebilecekleri âdâba muğayir ve kötü ahlâka dair durumlardan sakındırmasında ısrarlı vurgulamalarda bulunmuştur.Hope and fear, these are the feelings which humankind always need to reach desired ethic standarts and both feelings undertake the responsiblity of a control mechanism in terms of education. İn Quran and Hadith these feelings are used as an educational methods in order people to educate themself and put themself in a straight way. These methods exist in Quran as Tebşir(Good News) and İnzar (Warning) and in Hadiths these methods are used as Tergib and Terhib. One of the most important and famous book about Tergib and Terhib is Zekiyyüddin el-Munzeri’s et-Terğîb ve’t-terhîb’ which we took as a basis of our study. el-Münzirî collected terğîb-terhîb narratives without claiming the names of Ravis and organize his book familiar to Fiqh subjects. His book containing 5472 hadiths with repetitions and includes 2703 Terhib hadiths. There are warnings of Prophet in these terhib hadiths. Warnings of Prophet adress the fear which exist in the nature of humankind and this method is one of the most important part of terhib hadiths. Our Prophet(P.B.U.H) mostly used the situation of Hell(Jahannam), Judgement day(Qiyamah), types of punishment as threatining materials while he was warning his Ummah. Beside of these warnings Our Prophet rarely used some other warnings for the situations of not being a muslim, being a munafiq, establishment of partners placed beside God(Shirk). İt can be easily rewieved that hadiths of prophet includes warnings and threats which adress the good relationship between humankind and uphold the ethic standarts of society .