Dünya Bankası’nın ‘’gelişme’’ söyleminin gelişmesi

Abstract

1944 yılında kurulan Dünya Bankası'nın kuruluş amacı ve gelişme söylemine yüklediği anlam, tarihsel süreçte dönüşüme uğradı. 1930'larda yaşanan küresel ölçekteki krizle yeniden karşılaşmadan, kapitalizmin devamlılığını ve işlerliğini sağlamaya yönelik olarak kurulan bankanın gelişme anlayışı ilk başlarda büyümeye odaklandı. Dünya Bankası'nın dönemin uluslararası ekonomi-politik tartışmalarından bağımsız olmayan söylemi, 1960'lardan sonra büyümenin yanı sıra yoksulluk azaltma söylemini de kapsadı. Kapitalizmin iç dinamiklerinden kaynaklanan ve 1970'lerde tekrarlanan krizi, Dünya Bankası'nı yeni bir gelişme söylemine yönlendirdi. 1960'lı yıllardan itibaren giderek artan üçüncü dünya ülkelerinin borç krizi 1980'li yıllarda doruk noktasına ulaştı. Bu anlamda Yapısal Uyum Programlarının uygulanmasını kredi koşullarına ekleyen banka, gelişme kavramını bundan sonraki süreçte bir ülkenin kredibilitesini artırmak olarak tanımladı. Dünya Bankası'nın 1990'lı yıllarda yeni gözde kavramı ise iyi yönetişim oldu. Banka, iyi yönetişim kavramını kamu yönetimi, şeffaflık, hesap verebilirlik ilkeleri ile açıkladı ve bunu sağlıklı gelişme kavramı ile eşanlamlı tuttu. Dünya Bankası kuruluşundan bu yana uluslararası sermayenin yayılması ve engellerle karşılaşmadan ilerlemesi için gerekli politikaların tanımlanması ve uygulaması sorumluluğunu üzerine almıştır.

The establishment purpose of World Bank, established in 1944, and the meaning it has added development discourse has been transformed in the historical period. Development understanding of World Bank, which was established in order to maintain sustainability of capitalism without encountering any new crises realized in 1930s, has been initially focused on growth. After 1960s, discourse of World Bank, which was not independent to international economy-politics debates of the period, has been also comprised of decreasing the poverty discourse besides growth. Crises renewed in 1970s and caused by internal dynamics of capitalism has directed World Bank to a new development discourse. Debt crises of third world countries, which had been increased by 1960s, reached to its highest level in 1980s. Then, World Bank that had added implementation of Structural Adjustment Programme in credit conditions, started to define the development concept for following periods as increasing the credibility of a country. Finally, the new attractive concept of World Bank in 1990s become good governance. World Bank has defined the good governance discourse with concepts such as accountability, rule of law, transparency and it has considered these as equal to good performing development. Since its establishment, World Bank has taken the responsibility of definition and implementation of the policies for extension of productive capital without encountering any obstacles.