Sivil toplum kuruluşlarının yetimlere yönelik psikososyal destek hizmetleri : Reyhanlı Eğitim Köyü örneği

Abstract

Yaşamın şartlarına uyum sağlamakta zorlanan, risklere karşı savunmasız durumda olan yetimlerin korunması; maddi ihtiyaçlarının olduğu kadar psikolojilerinin gözetilmesi ve ihtiyaçlarının giderilmesi, toplumların en önemli sorumluluk alanlarındandır. Bu ihtiyaçların maddi kısımlarını merkezi yönetimi (Devlet) temsilen “Bakanlıklar”, yerel yönetimlerde “Sosyal Yardım İşleri Müdürlükleri” ve “Sivil Toplum Kuruluşları” üstlenmekte olup, sorumluluk alanlarındaki çalışmaları yerine getirmektedirler. Sosyal hizmetler alanına giren psiko-sosyal destek hizmetleri faaliyetleri, korunma ihtiyacı olan çocuklarla ilgili kapsam ve çalışmalar devamlı farklılaşarak, her geçen gün değişmeye devam etmektedir. Günümüzde bu alanda en etkili çalışmaları sivil toplum kuruluşları gönüllülük esası ile yerine getirmektedir.Yetimlere yönelik psiko-sosyal destek hizmetleri; dezavantajlı gruplara sosyal hizmet çalışmaları dâhilinde verilmektedir. Psiko-sosyal destek hizmetleri kişinin, bireysel gelişimi, sosyal gelişimi, adaptasyonu ve ağır bir travma sonrası yaşadıklarıyla baş edebilmesi adına yürütülen destek çalışmalarını kapsamaktadır. Bu adaptasyon sürecinde çalışma yürüten kurum ve kuruluşların hizmet verme şekilleri ve kapasiteleri incelenerek, korunmaya muhtaç çocukların travma sonrası adaptasyon faaliyetlerine sağladıkları katkılar irdelenmiştir.Bu tez çalışması yetim kavramı ile bu kavramın temsil ettiği kişilere yönelik Dünya ve Türkiye’deki uygulamaları farklı boyutları ile ele almıştır. Literatür analizi, gözlem ve nitel araştırma yöntemlerinden mülakat yöntemi kullanılarak hazırlanan çalışmada sivil toplum kuruluşlarının psiko-sosyal destek hizmetlerini yeterli düzeyde sunabilmesi için merkezi yönetim ve yerel yönetim kuruluşları tarafından daha esaslı ve güçlü şekilde desteklenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Protection of orphans, taking care of their psychology and meeting their needs as well as their financial needs, who have difficulties in adapting the life conditions and are vulnarable to risks, are among the most important responsibilities of the societies. The financial parts of these responsibilities are mostly undertaken by the “Ministries” representing the central government (State), the “Directorates of Social Assitance, or Social Welfare Affairs” and non-governmental organizations (NGOs) in local administrations, which carry out the work in their own areas of responsibility. Psycho-social support services within the field of social services as well as the scope and studies related to children in need of protection are dynamic matters and sobject to never ending change. Currently, the most effective work in this field is carried out by NGO’s on a volantary basis.Psycho-social support services for orphans are provided to disadvantaged groups within the social sercice activities. Psycho-social support services contain support work carried out to, help a person in his/ her individual development, social development, adaptation or cope with experiences after severe trauma. The service supply ways and capacities of the institutions and organizations working in this adaptation process, as well as their contribution to post-traumatic adaptation activities for children in need of protection are examined.This thesis deals with the cocept of orphans and the practies for the people represented by this concept, in the World and Turkey, in different dimensions. In this study, which is prepared by using the literature analysis, observation and interview among the qualitative research methods, it is concluded that non-governmental organizations should be supported more fundamentally and strictly by the central government and local government organizations to be able to provide psycho-social support services at and adequate level.