Publication: 1970-1980 dönemi tarih ders kitaplarında tarihçilik anlayışı
Abstract
Bu araştırma 1970-1980 döneminde toplumsal hayatta etkili olan yeni fikir akımlarının sosyal, kültürel ve siyasal değişimlerin lise tarih müfredatını ve ders kitaplarını nasıl etkilediğini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, amaca ve konuya uygun olarak hermeneutik yöntem kullanılmıştır. 1970-1980 döneminin kendine has koşullarında, siyasal güç odaklarının ideolojileri ve dönemin paradigmasının tarih ders kitapları yazımını nasıl etkilediği araştırılmıştır. Araştırmada tarihsel araştırma modeli çerçevesinde kaynak taraması ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Üzerinde çalışılan sekiz ders kitabının incelenmesinde, konuların içerik analizi karşılaştırmalı olarak yapılmıştır. Tarih ders kitaplarında 1970-1976 dönemleri arasında hümanistik ve Türk Tarih Tezi etkileri hakim olurken, 1976-1978 yılları arasındaki eğitim-öğretim dönemlerinde okutulan tarih ders kitaplarında Türk-İslam Sentezi ağırlığını hissettirmektedir. Milliyetçi Cephe Hükümetleri döneminde değişen lise tarih ders kitaplarının, bir önceki döneme tepki amacıyla yazıldığı anlaşılmaktadır. Türk-İslam sentezinin, hümanizme tepki olarak ortaya çıkması neticesinde dönemin kitaplarında birbirine zıt iki görüş tespit edilmektedir. Hümanizm etkisinde yazılan ders kitaplarında Avrupa tarihinin ağırlığı hissedilirken, Türk-İslam sentezinin etkisinde yazılan kitaplarda Türk tarihinin ağırlıklı olarak yer alması, kitaplar arasında tezat bir görüntü oluşturmaktadır. Dolayısıyla, değişen siyasi iktidarın bakış açısına göre tarih ders kitapları da değişmiştir. Ülkemizde geçmişten günümüze daha çok sosyal amaçlar kapsamında ele alınan tarih öğretiminin artık tarih disiplinine özgü kazanımlara yönelik olarak yapılandırılmasının, öğrencilerin tarih düşüncesinin gelişimi açısından gerekliliği bu araştırmada elde edilen önemli sonuçlardan biridir.
This research has been done to show how new ideas, cultural transactions, political and social changes which affected the social life between 1970-1980, influenced the history curriculum and textbooks. In this study, according to its purpose and topic, hermeneutic method was applied. In the period of 1970-1980, it was analysied that how the ideology of political groups and the paradigms of period affected the history textbooks. In this study, the technics of content analysis and source research were applied with the historical research. According to the purpose of this study the contents of subjects were explained by comparative analysis. Humanistic and the Theory of the Turkish History were effective between 1970-1976. On the other hand, Turkish-Islamic Perspective can be seen between 1976-1978. There can be seen total seperate pointviews in history textbooks. Hence, history textbooks changed according to the changes in political life. This research shows that teaching of history for social aims limits students historical learning. Consequently, there is a necessity for instrinsic aims in order that students may develop theri historical understanding which is one of the most important findings of this study. ÖZGEÇMİŞ Aslı Sarı, 28. 11. 1976 yılında Aydın'da doğdu. İlk, ortaokul ve lise öğrenimini Aydın'ın Söke ilçesinde tamamladı. 1993 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Tarih Bölümünü kazandı. 1993-1999 eğitim öğretim yıllarında bu üniversitede eğitim aldı ve mezun oldu. 1999-2001 yıllarında Ankara'da Aykan Kolej'de Sosyal Bilgiler Öğretmenliği yaptı. 2001 yılında Atilla Sarı ile evlendi ve İstanbul'da önce Turgut Akan İlköğretim Okulu, ardından Tarabya Cumhuriyet İlköğretim Okulunda İngilizce öğretmeni olarak çalışmaya başladı. 2002 yılında Marmara Üniversitesi Tarih öğretmenliğinde master yapmaya başladı. Halen Tarabya Cumhuriyet İlköğretim İlköğretim Okulunda İngilizce Öğretmenliği görevine devam eden araştırmacı, evli ve bir kız çocuğu annesidir.
This research has been done to show how new ideas, cultural transactions, political and social changes which affected the social life between 1970-1980, influenced the history curriculum and textbooks. In this study, according to its purpose and topic, hermeneutic method was applied. In the period of 1970-1980, it was analysied that how the ideology of political groups and the paradigms of period affected the history textbooks. In this study, the technics of content analysis and source research were applied with the historical research. According to the purpose of this study the contents of subjects were explained by comparative analysis. Humanistic and the Theory of the Turkish History were effective between 1970-1976. On the other hand, Turkish-Islamic Perspective can be seen between 1976-1978. There can be seen total seperate pointviews in history textbooks. Hence, history textbooks changed according to the changes in political life. This research shows that teaching of history for social aims limits students historical learning. Consequently, there is a necessity for instrinsic aims in order that students may develop theri historical understanding which is one of the most important findings of this study. ÖZGEÇMİŞ Aslı Sarı, 28. 11. 1976 yılında Aydın'da doğdu. İlk, ortaokul ve lise öğrenimini Aydın'ın Söke ilçesinde tamamladı. 1993 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Tarih Bölümünü kazandı. 1993-1999 eğitim öğretim yıllarında bu üniversitede eğitim aldı ve mezun oldu. 1999-2001 yıllarında Ankara'da Aykan Kolej'de Sosyal Bilgiler Öğretmenliği yaptı. 2001 yılında Atilla Sarı ile evlendi ve İstanbul'da önce Turgut Akan İlköğretim Okulu, ardından Tarabya Cumhuriyet İlköğretim Okulunda İngilizce öğretmeni olarak çalışmaya başladı. 2002 yılında Marmara Üniversitesi Tarih öğretmenliğinde master yapmaya başladı. Halen Tarabya Cumhuriyet İlköğretim İlköğretim Okulunda İngilizce Öğretmenliği görevine devam eden araştırmacı, evli ve bir kız çocuğu annesidir.