Publication: Diyarbakır’da tarımın sermaye birikimine ve sanayileşmeye etkisi (planlı dönem; 1963-2000)
Abstract
Adı Soyadı:Hüseyin Haşimi GÜNEŞ sat sat Tarihi Prof. Dr. Necla PUR Tez Türü ve Tarihi:Doktora – Nisan 2004 yarbakır, Tarım, Sermaye Birikimi,Sanayi,Planlı Dönem
DİYARBAKIR’DA TARIMIN SERMAYE BİRİKİMİNE VE SANAYİLEŞMEYE ETKİSİ (PLANLI DÖNEM;1963-2000) Gelişme sürecinde sermaye kaynaklarının ekonomik gelişmeyi belirlemekte büyük payı olduğu bilinmektedir. Sermaye kullanımında mutlak büyüklük kadar, gerçekte ondan daha da önemlisi sermayenin kullanılış biçimidir. Diyarbakır’da, özellikle büyük mülkiyeti tasarruflarında bulunduran tarımsal işletmeler, sermaye birikimini oluşturacak kapasiteye sahip olmuştur. Yörenin en önemli geçim kaynağı olan tarımsal üretimde l960’lardaki durumuna göre, çok önemli gelişmeler olmuştur. Ülkemizde Beş yıllık kalkınma planlarının başladığı yıllarda il tarımı üretim ve verimlilikte Türkiye ortalamasının hayli gerisindeydi. 2000’li yılların başlarında ise tarımsal üretim ve verimlilikte ülke ortalamasını yakalamıştır. Tarımsal üretimde meydana gelen bu olumlu gelişmeler, birikmiş sermayenin yeniden tarımsal üretimde yoğun olarak kullanılmasıyla mümkün olmuştur. Tarımsal alanların gelişmesi, mekanizasyon, gübreleme ve ilaçlama gibi üretim ve verimliliği artırıcı nitelikli girdilerde kullanılmıştır. Ancak, imalat sektöründe aynı derecede gelişme sağlanmamıştır. 1960-1990 yılları arasında imalat sanayi son derece cılız kalmış ve neredeyse birkaç küçük yatırım haricinde bir gelişme sağlanmamıştır. O dönemlerde gelişmenin önündeki en büyük engel bölgedeki istikrarsızlıktı. 2000’li yılların başında imalat sanayinde küçük çapta da olsa yatırımlar başlamıştır. Name and Surname: Hüseyin Haşimi GÜNEŞ Field: Economics Programme: History of Economics Supervisor: Proffesor Necla PUR Degree Awarded and Date: Doctorate – April 2004 yarbakır, Agriculture, Capital,Industrialization, Planned Period ABSTRACT THE EFFECT OF AGRICULTURE ON THE ACCUMULATION OF CAPITAL AND INDUSTRIALIZATION IN DIYARBAKIR(PLANNED PERIOD;1963-2000) It is a well known fact that capital sources have a big role in determining the development of economy in the process of improvement.the absolute growth in capital accumulation is important yet,the more essential point is how it is used. In Diyarbakır, especially agricultural enterprises which have possesed the big ownerships are also capable of accumulating the capital.There have been very important developments in the agricultural production which is the main means of subsistence for the region comparing to 1960s.The province was well behind the average of Turkey in agricultural production and productivity in the years that five years plans started.At the beginning of the 2000s,it succeeded the country average in agricultural production and productivity.These positive developments were achieved due to the extensive use of accumulated capital in the agricultural production.This accumulation was spend on the quality inputs increasing the productivity such as improving the agricultural areas, fertilizers and chemical sprays However,The manufacturing sector couldn’t attain the same success as agriculture.Between the years of 1960-1990 the manufacturing industry was considerably weak and show no development except a few small investment.At that time the main obstacle in the path of development was the inconsistency in the region.On the other hand at the beginning of 2000s small but new investments have started again in the manufacturing industry.
DİYARBAKIR’DA TARIMIN SERMAYE BİRİKİMİNE VE SANAYİLEŞMEYE ETKİSİ (PLANLI DÖNEM;1963-2000) Gelişme sürecinde sermaye kaynaklarının ekonomik gelişmeyi belirlemekte büyük payı olduğu bilinmektedir. Sermaye kullanımında mutlak büyüklük kadar, gerçekte ondan daha da önemlisi sermayenin kullanılış biçimidir. Diyarbakır’da, özellikle büyük mülkiyeti tasarruflarında bulunduran tarımsal işletmeler, sermaye birikimini oluşturacak kapasiteye sahip olmuştur. Yörenin en önemli geçim kaynağı olan tarımsal üretimde l960’lardaki durumuna göre, çok önemli gelişmeler olmuştur. Ülkemizde Beş yıllık kalkınma planlarının başladığı yıllarda il tarımı üretim ve verimlilikte Türkiye ortalamasının hayli gerisindeydi. 2000’li yılların başlarında ise tarımsal üretim ve verimlilikte ülke ortalamasını yakalamıştır. Tarımsal üretimde meydana gelen bu olumlu gelişmeler, birikmiş sermayenin yeniden tarımsal üretimde yoğun olarak kullanılmasıyla mümkün olmuştur. Tarımsal alanların gelişmesi, mekanizasyon, gübreleme ve ilaçlama gibi üretim ve verimliliği artırıcı nitelikli girdilerde kullanılmıştır. Ancak, imalat sektöründe aynı derecede gelişme sağlanmamıştır. 1960-1990 yılları arasında imalat sanayi son derece cılız kalmış ve neredeyse birkaç küçük yatırım haricinde bir gelişme sağlanmamıştır. O dönemlerde gelişmenin önündeki en büyük engel bölgedeki istikrarsızlıktı. 2000’li yılların başında imalat sanayinde küçük çapta da olsa yatırımlar başlamıştır. Name and Surname: Hüseyin Haşimi GÜNEŞ Field: Economics Programme: History of Economics Supervisor: Proffesor Necla PUR Degree Awarded and Date: Doctorate – April 2004 yarbakır, Agriculture, Capital,Industrialization, Planned Period ABSTRACT THE EFFECT OF AGRICULTURE ON THE ACCUMULATION OF CAPITAL AND INDUSTRIALIZATION IN DIYARBAKIR(PLANNED PERIOD;1963-2000) It is a well known fact that capital sources have a big role in determining the development of economy in the process of improvement.the absolute growth in capital accumulation is important yet,the more essential point is how it is used. In Diyarbakır, especially agricultural enterprises which have possesed the big ownerships are also capable of accumulating the capital.There have been very important developments in the agricultural production which is the main means of subsistence for the region comparing to 1960s.The province was well behind the average of Turkey in agricultural production and productivity in the years that five years plans started.At the beginning of the 2000s,it succeeded the country average in agricultural production and productivity.These positive developments were achieved due to the extensive use of accumulated capital in the agricultural production.This accumulation was spend on the quality inputs increasing the productivity such as improving the agricultural areas, fertilizers and chemical sprays However,The manufacturing sector couldn’t attain the same success as agriculture.Between the years of 1960-1990 the manufacturing industry was considerably weak and show no development except a few small investment.At that time the main obstacle in the path of development was the inconsistency in the region.On the other hand at the beginning of 2000s small but new investments have started again in the manufacturing industry.