Kırım Savaşı’nın lojistiğinde İstanbul’un yeri

Abstract

Kırım Savaşı (1853-1856) 19. yüzyılın en önemli savaşlarından biridir. Osmanlı Devleti ve Rusya arasında başlayan savaş, Fransa, İngiltere ve Sardunya devletlerinin de Osmanlı’nın müttefiki olarak savaşa girmesiyle bir kıta savaşına dönüşmüştür. İştirak eden devletler açısından bakıldığında çok önemli gelişmeleri beraberinde getiren Kırım Savaşı, Osmanlı Devleti için de ayrı bir ehemmiyet arz etmektedir. Rusya’ya karşı İngiltere, Fransa ve Sardunya ile ittifak yapan Osmanlı, cepheye göndermek üzere müttefiklerinin askerlerini İstanbul’da ağırlamış ve savaş boyunca bunların her türlü ihtiyaçlarını gidermeye gayret etmiştir. Lojistik bir üs konumunda olan Osmanlı başkenti, her bakımdan savaşın asıl yükünü çekmiştir. Bu tezin amacı, Kırım Savaşı boyunca İstanbul'un sosyal ve ekonomik durumu üzerine bir çalışma yapmaktır. Bu bağlamda çalışmada, ittifak güçlerinin İstanbul’da ikameti, iaşesi, cepheye sevkıyat serüvenleri işlendiği gibi, cephe gerisi hizmet olan sağlık hizmetlerinde de lokomotif rolü oynayan ve savaşta adeta koca bir hastaneye dönüşen İstanbul’un bu yönü de ortaya konulmaya çalışılmıştır. Binlerce askerin toplanma merkezi olan İstanbul’da nüfus yoğunluğundan mütevellit bazı sosyal vakalar da ortaya çıkmış ve bu yönüyle İstanbul’un bir panaroması bu tezde çizilmeye gayret edilmiştir.

The Crimean War (1853-1856) was one of the most important wars of the 19th century. The conflict has started as an Ottoman-Russian War, yet turned into a continental war with the involvement of other European states, namely England, France and Sardinia, that have collaborated with the Ottoman Empire against the Russians. Even though the Crimean War had very important consequences for all of the involved states, it has a special importance for the Ottoman Empire. Its capital city has served as the host for allied forces that was to be sent to the frontiers. Throughout the War, the Porte has struggled hard in order to answer various needs of the allied forces stationed in Istanbul. The Capital city of Empire has also served as a a logistical base for provisioning of the allied forces and thus bore the real burden of the War. The aim of this M.A. Thesis is to make a survey of the social and economic conditions of Istanbul during the Crimean War. Particular attention has been paid to study the provisioning of the soldiers of the allied forces stationed in the city, together with the issue of their dispatch to the frontiers. Another issue that has been studied is the role of the city in terms of health services offered behind the lines. During the War, the city has turned into a huge hospital, curing the soldiers injured during the War. Finally, social and cultural problems caused due to the presence of great number of foreign soldiers has been studied in the Thesis.