Sınıf öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme yeterliklerinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme yeterlikleri ile sınıf içi ölçme ve değerlendirme uygulamalarının incelenmesi ve ölçme ve değerlendirme ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tarama modeline uygun olarak tasarlanan araştırmada nitel ve nicel veri toplama ve analiz tekniklerinden faydalanılmıştır. Araştırmada veriler, 2011–2012 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan resmi ilköğretim okullarında toplanmıştır. Nicel veriler için araştırmanın örneklem grubunu; Kadıköy, Maltepe, Kartal ve Sultanbeyli ilçelerinde bulunan 32 ilköğretim okulunda görev yapan 351 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Nitel veriler için araştırmanın çalışma grubunu ise, nicel verilerin toplandığı örneklem grubundan gönüllü olarak araştırmaya katılmak isteyen 9 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada nicel veriler, araştırma kapsamında geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu” ve “Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Bilgi Düzeyi Testi” aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler ise yine araştırmacı tarafından geliştirilen “Sınıf İçi Gözlem Formu” ile “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin analizinde; frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma hesaplamaları yapılmış, ortalamaların karşılaştırılmasında t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizlerin neticesinde elde edilen sonuçlar aşağıda özetlenmiştir: Sınıf öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme bilgi düzeylerinin yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Gözlem ve görüşme yapılan sınıf öğretmenlerinin kullandığı geleneksel ölçme ve değerlendirme teknikleri; yazılı, çoktan seçmeli testler ve kısa cevaplı testlerdir. Bu teknikleri öğretmenlerin geneli kullanmıştır. Sınıf öğretmenlerinin kullandığı alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri ise; performans değerlendirme, portfolyo, proje,

değerlendirme, akran değerlendirme, gözlem ve kavram haritasıdır. Öğretmenler alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinden en sık; performans değerlendirme, portfolyo, proje ve öz değerlendirmeyi kullanmışlardır. Gözlem ve görüşme yapılan sınıf öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme yeterlik düzeyleri düşük bulunmuştur. Sınıf öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme bilgi düzeyleri; yaş (21-30 yaş aralığındaki öğretmenlerin lehine), cinsiyet (bayan öğretmenlerin lehine), mezun olunan okul (sınıf öğretmenliği bölümü mezunlarının lehine), kadro durumu (kadrolu öğretmenlerin lehine), mesleki kıdem (1-10 yıl arası mesleki kıdemi olan öğretmenlerin lehine), lisansüstü eğitim alma (lisansüstü eğitim alan öğretmenlerin lehine) ve hizmet içi eğitim alma (hizmet içi eğitim alanların lehine) değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşırken görev yapılan okul türü ve kariyer durumu değişkenlerine göre farklılaşmamaktadır. Görüşme yapılan sınıf öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme kavramı hakkında ortak bir algısı yoktur ve kavram kargaşası yaşamaktadırlar. Öğretmenler alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerini hazırlarken, uygularken ve değerlendirirken çeşitli problemler yaşamaktadırlar. Anahtar sözcükler: Sınıf öğretmenleri, alternatif ölçme ve değerlendirme, öğretmen yeterlikleri ABSTRACT This study aims to analyze primary school teachers’ alternative measurement and evaluation proficiencies and measurement and evaluation implementations in the classroom. It also aims to determine the teacher’s opinion about measurement and evaluation. In the research which is laid out according to survey model the qualitative and quantitative techniques are used. The data in the research are gathered in the public primary schools in Anatolian side of İstanbul in 2012-2013 education year. For quantitative data the research benefits from 351 primary school teachers in 32 different schools in Kadıköy, Maltepe, Kartal and Sultanbeyli districts for sample group. For qualitative data the sample group consists of 9 primary school teachers who also participate quantitative data sample group. Quantitative data are gathered through “Personal Information Form” and “Alternative Measurement and Evaluation Knowledge Level Test” which are developed for the research. Qualitative data are gathered through “Classroom Observation Form” and “Semi Structured Interview Form” which are also developed by the researcher. In the analysis of the quantitative data acquired from the research, frequency, mean and standard deviation are calculated. In comparing the means, t-test and one-way variance analysis (ANOVA) are used. In the analysis of qualitative data, discourse analysis method is used. The summary of the findings are below; The level of the primary school teachers’ measurement and evaluation knowledge is inadequate. The traditional measurement and evaluation methods which are used by primary school teachers are written exams, multiple choice tests and short answer tests. Most of the teachers used these exam techniques. The alternative measurement and evaluation techniques are performance assessment, portfolio, project, self assessment, peer assessment, observation and concept map. Teachers use performance assessment, portfolio, project and self assessment techniques more than the others. The level of alternative measurement and evaluation knowledge of primary school teachers who are observed and the teachers who are interviewed with are not sufficient enough. The level of knowledge of primary school teachers’ alternative measurement and evaluation methods demonstrates substantial differences according to age (in favour of the teachers whose age are between 21 and 30), gender (in favour of woman teachers), the school that teachers graduate (in favour of teachers who have form teachers education), state of stuff (in favour of teachers who have stuff position), vocational seniority (in favour of teachers who worked between 1 and 10 years), graduate education (in favour of teachers who have MA or Phd degrees), in-service education (in favour of who have in-service education) variables while it does not change according to school type and career position. Primary school teachers who are interviewed with do not have common perception of the concept of alternative measurement and evaluation methods and they have terminology confusions. Teachers are experiencing difficulties when they are preparing, implementing and evaluating the alternative measurement and evaluation methods. Key words: Primary school teachers, alternative measurement and evaluation, teachers’ proficiencies