Kavak (Populus ssp.) doku kültürü sistemlerinin kurulması ve somatik embriyogenez

Abstract

KAVAK (Populus ssp.) DOKU KÜLTÜRÜ SİSTEMLERİNİN KURULMASI VE SOMATİK EMBRİYOGENEZ Bu araştırmada özellikle kağıt ve kereste endüstrisinde ticari öneme sahip kavak (Populus ssp.) klonlarını çoğaltıp geliştirmek amacıyla Amerikan Karakavağı, P.deltoides Bartr. x P. deltoides Bartr.'a ait tür içi melez klonlarında, en hızlı mikroçoğaltım yolu olan doku kültürü ve somatik embriyogenez sistemleri kuruldu. Direkt gövde rejenerasyonunda, internod eksplantları, 1 mg/ l zeatin (Zeatine Riboside) içeren WPM (Woody Plant Medium) besi yerinde en iyi sonucu verirken, indirekt rejenerasyonda, nodlar 2 mg/ l 2,4-D (2,4-dichlorophenoxyacetic acid) içeren WPM besi yerinde en etkin kallusu oluşturdu. Bu kallus 1 mg/ l zeatin içeren WPM besi yerinde en etkin indirekt gövde rejenerasyonu sağladı. In vitro'da 0.5 mg/ l IBA (indole-3-butyric acid) içeren WPM besi yerinde 2 hafta içinde kuvvetli kök gelişimi tespit edildi. Bu bitkiler 2:2:1 oranında humus:kum:perlit içeren toprak karışımına yüksek oranda adaptasyon sağlamıştır. Somatik embriyo gelişimi, 0.05 mg/ l BA (N6-benzyladenine) ve 5 mg/ l 2,4-D içeren MS (Murashige and Skoog Medium) besi yerinde, internod eksplantlarından, karanlıkta, direkt olarak sağlandı. Bu embriyolar 1 mg/ l zeatin içeren WPM'de gövde gelişimi gösterdi. Somatik embriyoların indirekt olarak elde edilmesi için, önce 0.8 mg/ l TDZ (thidiazuron) ve % 2 CW (Coconut water) içeren MS besi yerinde karanlıkta kallus oluşumu sağlandı. Daha sonra bu kallusların aynı besi yerinde karanlık ortamda tutulmasıyla, kallus üzerinde indirekt somatik embriyo gelişimi elde edilmiştir. Bu çalışma P.deltoides B. x P. deltoides B. melez klonlarında, in vitro gövde ve kök rejenerasyonunun ve Populus deltoides B. türünde somatik embriyo elde edilmesinin ilk kez başarılmış olması açısından bilimsel ve ekonomik öneme sahiptir.kavak, Populus deltoides, organogenez, somatik embriyogenez, doku kültürü Bilim Dalı Kodu: 1.104

ESTABLISHMENT OF TISSUE CULTURE SISTEMS IN POPLAR (Populus ssp.) AND SOMATIC EMBRYOGENESIS In this study, rapid regeneration systems by tissue culture and somatic embryogenesis were established for hybrid clones of Eastern cottonwood (Populus deltoides Bartr. x Populus deltoides Bartr.) which is important in paper and pulp industry. The best result of direct shoot regeneration was obtained on internode explants in WPM (Woody Plant Medium) containing 1 mg/ l zeatine (Zeatine riboside). Highly regenerative callus was obtained on node explants in WPM medium containing 2 mg/ l 2,4-D (2,4-dichlorophenoxyacetic acid). The best medium for indirect shoot regeneration on the callus was WPM. The same medium containing 0.5 mg/ l IBA (indole-3-butyric acid) showed strong root formation in 2 weeks. The best adaptation was observed from those rooted plants, which was transferred to soil containing 2:2:1 ratio of soil:peat:perlit. Under dark growth condition, somatic embryoids were obtained in MS (Murashige and Skoog Medium) containing 0.05 mg/ l BA (N6-benzyladenine) and 5 mg/ l 2,4-D (2,4-dichlorophenoxyacetic acid) from internode explant directly. Shoot regeneration from the embryoids have been observed in WPM containing 1 mg/ l zeatine. Indirect somatic embryogenesis was obtained from internode callus in MS medium containing 0.8 mg/ l TDZ (Thidiazuron) and 2 % CW (Coconut water). First shoot regeneration from the callus was obtained in the same medium under the dark growth conditions. This study has scientific and economical importance due to the first establishment of shoot and root regeneration from hybrid clones of Populus deltoides Bartr. x Populus deltoides Bartr. and somatic embryogenesis in Populus deltoides Bartr. in in vitro.Key words: poplar, Populus deltoides, organogenesis, somatic embryogenesis, tissue cultureScientific kode: 1.104