Ülfet Gazetesi (11 Aralık 1905-7 Haziran 1907/ Petersburg) (1905-1907 yılları arasında yapılan Rusya Türkleri Kongreleri)

Abstract

1905 ihtilali sonrası ilan edilen manifestonun akabinde Rusya'da oluşan yenilik ortamına İdil-Ural Müslümanlarının hazırlıklı yakalandıklarını söylemek imkansızdır. Ancak kısa zamanda manifestonun getirdiği serbestlik ortamına ayak uyduran İdil-Ural Müslümanları, özellikle basın-yayın faaliyetlerine önemli derecede hız verdiler. Çalışmamızın konusu olan Ülfet gazetesi de böyle bir zamanda yayın hayatına başladı. Gazeteci-yazar ve aynı zamanda seyyah olan Abdürreşid İbrahim tarafından çıkarılan gazetenin ilk sayısı 11 Aralık 1905 tarihinde okuyucuları ile buluştu. Gazete şiarını ilmi ve siyasi olarak belirleyerek, ilk sayısından son sayısına kadar da bu şiara paralel olarak yazı, makale ve haberler yayınlamaya gayret göstermiştir. Rusya hükümeti sansürünün giderek hızlandığı bir dönemde yapılan baskılara daha fazla dayanılamayarak 7 Haziran 1907 tarihinde gazetenin yayın hayatına son verildi. Gazetenin başyazarı ve muharriri Abdürreşid İbrahim olduğundan dolayı doğal olarak gazetede en önemli yeri 1905-1907 yılları arasında yapılan Rusya Müslümanları Kongreleri kaplamaktadır. Bu tarihler arasında yapılan üç kongreden en az yeri birincisi en fazla yeri ise üçüncüsü kaplamaktadır. Birinci kongrenin gazetede az yer kaplamasındaki en önemli sebep tabii ki gazetenin birinci kongre yapıldıktan sonra çıkarılmaya başlanmasıdır. Üçüncü kongrenin fazla yer kaplamasının nedeni ise Rus makamlarından resmi izin alınarak yapılan ilk Rusya Müslümanları kongresi olmasıdır. Gazetenin üzerinde durduğu diğer konular ise; Rusya Müslümanlarının geri kalış nedenleri, Dini İdarede yapılması gereken yenilikler, mektep ve medreselerin durumu, Rusya Müslümanlarına gerekli olan muhtariyet ve kadınlar meselesidir. Gazete ayrıca I. ve II. Devlet Dumasına da yer ayırmaktadır. Toplam 85 sayı çıkarılan gazete çıkarıldığı dönem itibariyle dile getirdiği siyasi, ilmi ve sosyal içerikli yazılar ile Rusya Müslümanlarına önemli hizmetlerde bulunmuştur.