Ümraniye Merkez Sağlık Ocağı ve Dudullu Sağlık Ocağı’ nda enjektabl kontraseptiflerden DMPA ile ilgili bir çalışma

Abstract

Araştırma, enjekte edilen aile planlaması yöntemlerinden biri olan Depo Provera'yı (DMPA) kullananların demografik özelliklerini, yöntemi tercih etme nedenlerini, yönteme bağlı yan etki ve yakınmaları, yönteme devam hızını, bırakma nedenlerini ve yöntemden memnuniyeti etkileyen etkenleri saptamak amacıyla planlanmıştır. Araştırmaya, 26 Ocak 1997- 8 Temmuz 1998 arasında Ümraniye Merkez Sağlık Ocağı Aile Planlaması Polikliniklerinde (ÜMSO-AP) Depo Provera uygulanan 213 kadın ve Dudullu Sağlık Ocağı Aile Planlaması Polikliniği'nde (Dudullu SO-AP) Depo Provera uygulanan 141 kadın katılmış ve 12 aylık izlem sonuçları tek yönlü, regresyon ve yaşam analizleri ile değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılanlar arasında 30 yaş veya altında, ilkokul mezunu,üç veya daha fazla yaşayan çocuğu ve en az bir düşüğü olanların çoğunluğu oluşturduğu görülmüştür. Araştırmaya katılanların %86,1'inin daha önce herhangi bir aile planlaması yöntemi kullandığı ve çeşitli nedenlerle bu yöntemleri bırakarak kolay, kullanışlı ve yan etkisi daha az olduğu için Depo Provera'yı tercih ettiği belirlenmiştir. Yaşam tablosu analizinde bir yıllık yönteme devam oranı %13,8 bulunmuştur. Araştırmada katılanların sosyodemografik ve doğurganlık özellikleri ve aile planlaması deneyimleri açısından sağlık ocakları arasında fark saptanmamıştır. Ancak ÜMSO'dan araştırmaya katılanların eşlerinin öğrenim düzeylerinin daha yüksek olması, çoğunluğunun kendi işyerlerine sahip olması ve son kullanılan yöntemin eşin istememesi nedeniyle bırakılması gibi fark yaratan nedenler ÜMSO'dan araştırmaya katılanların aile planlaması davranışlarında eş katılımının etkili olduğunu düşündürmüştür. Araştırmada ÜMSO-AP Polikliği'nde izlenenlerin yönteme devamının daha fazla olmasının aile planlaması danışmanlık hizmetinde iki sağlık ocağı arasında niteliksel fark olduğunu akla getirmiştir. İzlemlere düzenli devam açısından 24 yaş veya altındakilerin ve toplam gebelik sayısı 0-1 olanların diğer gruplara göre daha çok uyumsuzluk gösterdiği saptanmıştır. Yöntem kullanımı sırasında en sık rastlanan yakınma kanama düzensizlikleri olup ve en önemli yöntemi bırakma nedenidir. Diğer yakınmalar, baş ağrısı, kilo artışı, göğüslerde hassasiyet, karında şişlik ve sinirliliktir. Sonuç olarak, kanama düzensizliği, diğer yakınmalar ve Depo Provera'nın ilk duyulduğu bilgi kaynağının yönteme devamlılıkta etkili faktörler olduğu saptanmıştır. Ancak kanama düzensizliği ve diğer yakınmaları olanların yöntemi daha az bıraktıkları görülmüştür. Bunun nedeni izlemlere gelmeyenlerin bu etkenler açısından değerlendirilememesi olabilir. Bölgede aile planlaması hizmetinin etkinliğini arttırmak üzere bir topluma dayalı aile planlaması hizmeti projesi yürütmüş olan Türkiye Aile Planlaması Derneği'nin eğitmiş olduğu ev ziyareti yapan kadınlardan bilgi edinenlerin yönteme devamları daha yüksek bulunmuştur.

The study were purposed by continuation rate for Depo Provera, demographical and fertility characteristics, reasons of started using, side efects and complaints belong this method, family planning experience, satisfaction of method and along with the factors influencing these variables. The 213 women who have started using with Depot Provera at the family planning center of Ümraniye Primary Care Unit (UMSO-FP) and 141 women who have started using with Depot Provera at the family planning center of Dudullu Primary Care Unit (Dudullu SO-FP)were added this study between January 1997-July 1998 . The results had evaluated by Chi-square Test, Multiple Regression and Life Table Analysis. Most of the women who started using Depot Provera, were 30 years-old and under 30 years-old, primary school graduates, had 3 or more living children and had had at least one abortion. Most of the participants of the study, said that the latest contraception method and prefered to use Depot Provera because it is easy, useful and had less side effects. The rate of continuation was 13.8% for this method at the end of one year. The rate of demographical and fertility charecteristics and family planning experience were similar between the two units. But level of education of the participant's husband were high in ÜMSO-FP Unit than other unit and had their place of employment. Also, the participants of ÜMSO- FP Unit, had quitted last method for that their husbands were wanting. We think that most of husbands decision making about family plannig at the stage of the ÜMSO-FP Unit. This result had showed that the man involvement were a important factor in area of ÜMSO. In this study the continuers were too much at the ÜMSO-FP Unit than other clinic. These findings had thought that the counseling of family planning were most effective in Ümraniye family planning unit. The women who 24 years old and under 24 years old and had 0-1 living child had out of order at follow-ups. During the follow up period, menstrual irregularities and complaints which the user relates to the use of this method were evaluated. These were menstrual irregularities and complaints which are believed to be associated with this method in 63.0% of the ones who have quit using at the follow-up. In this study, the level of satisfaction of the participants with this method and the association of this level with menstrual irregularities, complaints, discontinuation and compliance were evaluated at follow-ups. To sum it up, the characteristics that are thought to be effective on continued use of the method and follow-up data are evaluated in this study with, regard to the time variable. Two factors were found to be effective on adherence to the method; menstrual irregularities and complaints which are believed to be associated with this method. The reasons for discontinuation of the method were evaluated among the participants during the follow-up period. Also who were informed by the members of the Family Planning Society at the first time resulted in 60.2% discontinuation. This results had showed that Turkey Family Planning Association who performed community based family planning services with educated women who services family planning counseling with home visits were very effective.