Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında Türkiye’nin tarımsal yapısı ve tarıma yönelik politikalar

Abstract

Bu çalışmada başıca, Cunhuriyet'in kuruluşları yıllarında Türkiye'nin tarımsal yapısı ve tarıma yönelik politikalar üzerinde durulmuştur. Tarımsal yapıla ilgili olarak kuşkusuz, incelenen dönemdeki tarımsal yapı analizinin en kritik noktalarında birisi olan toprak- insan ilişkisi Osmanlı İmparatorluğundan itibaren göstermiş olduğu yapı bir süreklilik içinde incelenmiştir. İnceleme sonucunda tarımsal alanda işletme yapısı ve bu yapının oluşmasında etken olan sosyal ve siyasal olaylar üzerinde durularak bu yapını oluşmasında Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki tarımsal yapının etkisi üzerinde durularak Cumhuriyet'in kuruluş yıllarındaki tarımsal yapı incelenmiştir. Ayrıca, Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında topraksız çiftçiye toprak dağıtılması, tarımsal alanda istihdam olan emek, tarımsal işletmelerin yapısı ve bu işletmelerin oluşmasında etkisi olan etkenler üzerinde durulmuştur. Türkiye'nin tarımsal politikasının oluşmasına etken olan olaylar ve düşenceler başlıca, İzmir iktisat kongresi, Atatürk'ün düşünceleri ve Lozan Antlaşması çerçevesinde oluşan Türk tarımsal politikasının oluşumu üzerinde durularak kuruluş yıllarında politikanın uygulanmasında ortaya çıkan sorunlar üzerinde durulmuştur. Bu politikanın başlıca hedeflerinden olan tarımsal alanda makineleşme sorunu ve bu sorunun çözümlenmesi için yapılan çalışmalar incelenmiştir. Ayrıca, devlet büyük işletmeler arasındaki ilişkiler üzerinde durularak bunlara yapılan gümrük muafiyetleri uygulanması ve askerlikten muaf tutma politikaları incelenmiştir. Yine bu politikalar doğrultusunda Aşar vergisinin kaldırılması ve Aşarın kaldırılmasıyla yerine arazi vergisi, hayvan vergisi ve yol vergisinin konması düzerinde durularak, Aşar'ın ve diğer tarımsal vergilerin hem Osmanlı İmparatorluğu döneminde ve Cumhuriyet'in kuruluş yıllarındaki bütçe gelirleri içinde oranları üzerinde durularak tarımın her iki dönemde de çok önemli paylara sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca tarımın en büyük problemi olan kredi sorunları üzerinde durulmuştur. İncelenen başlıca konulardan biri olan Dünya Buhranı- Türk tarımı ilişkisi ilgili bulgulardır. Buhranın Türkiye'nin tarımının zaten içinde bulunduğu buhranın en üst düzeylere çıkmasına yol açtığı göstermiştir. Buhran yılları, özellikle küçük ve orta köylülerin içine kapanmalarını hızlandırmış, toprak ve diğer üretim araçlarından kopuşlarını hızlandırmıştır. Böylece de buhran toprağın toplulaşması ve sermaye birikimi sürecine yeni bir ivme kazandırmıştır.