Muhammed bin Mustafa tarafından istinsah edilen tabirname (37b-82a): inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım

Abstract

Sanat kaygısından uzak, halkın anlayabileceği sade bir dille yazılan tabirnameler;dönemin dil özelliklerinin, sözcük hazinesinin ve sosyal hayatının araştırılmasında önemlibir yere sahiptirler.Bu yüksek lisans tezinde Muhammed bin Mustafa tarafından 17. yüzyılda istinsahedilen 219 varaklık tabirnamenin, 37b-82a arasındaki sayfaları üzerinde çalışılmıştır. Eser,Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesinde Reisül-Küttab 450 numarada muhafazaedilmektedir. Klasik Osmanlı Türkçesi döneminde istinsah edilen eserde Eski AnadoluTürkçesi dönemine ait dil özellikleri de bulunmaktadır.Tez çalışması “Giriş - İnceleme - Metin - Dizin - Tıpkıbasım” olmak üzere beşbölümden oluşmaktadır.GiriĢ bölümünde rüya, tabirnameler, üzerinde çalıĢılan eserin dil özellikleri, içeriği,yazılıĢ tarihi ve müstensihi hakkında bilgi verilmiĢtir.Ġnceleme bölümünde metnin yazım, ses ve Ģekil özellikleri üzerinde durulmuĢtur.Metin bölümünde Arap harfli yazmanın transkripsiyonu yapılmıĢtır. Bu bölümdeArapça olarak yazılmış olan ayet, hadis ve Şiirler Arap harfli olarak gösterilmiş vedipnotlarda ayetlerin günümüz Türkçesine tercümesi yapılmıştır.Dizin bölümünde metinde geçen tüm kelimeler alfabetik olarak sıralanıp metindegeçen anlamları ile verilmiştir. Dizin için Türksözdiz kullanılmıştır.Tıpkıbasım bölümünde eserin 37b-82a varaklarının tıpkıbasımına yer verilmiĢtir.

Dream interpretation books (tabirname) which are written in plain language that canbe understood by the public far away from the aesthetic concern have an important place inthe study of language characteristics, vocabulary and social life of the period belongs to.In this disertation, pages between 37b-82a of Tabirname that is a 219-page bookcopied in 17th century by Muhammed bin Mustafa was studied. The book which has thecharacteristics of Old Anatolian Turkish is copied in the period of Classical OttomanTurkish and Today, it is conserved in the number 450 of Süleymaniye Library.Our study consists of five chapters: Introduction, review, text, index and facsimile.In the introduction, the information about the vision and tabirname, languagecharacteristics, content, date of writing and writer of the book was given.The review section focuses on the spelling, sound and shape features of the text.In the text part, the manuscript which is in Arabic was transcripted. Also, in thissection, the verses, hadiths and poems written in Arabic were shown as Arabic letters andand verses were translated into modern Turkish in footnotes.In the index section, all the words in the text are listed in alphabetical order withtheir meaning. The Türksözdiz program was used for this work.In the facsimile section, facsimiles of the pages between 37b-82a of Tabirnamebook were included.