Sadru'ş-Şerîa'nın Ta'dîlu'l-Ulûm'unun mantık bölümü metin ve inceleme

Abstract

SADRU’Ş-ŞERÎA’NIN TA’DÎLU’L-ULÛM’UNUN MANTIK BÖLÜMÜ METİN VE İNCELEME Bu tezde Hanefî-Mâturîdî geleneğin önemli temsilcilerinden Sadruşşerîa’ya ait mantık, kelam ve astronomi bölümlerinden oluşan Ta’dîlu’l-ulûm isimli eserin Ta’dîlu’l-Mîzân başlıklı mantık bölümünün anametin ve müellif tarafından yapılan şerhinin yazma halindeki nüshasının tahkiki yapılmıştır. Çalışmanın inceleme kısmı Giriş ve Sonuç kısmı dışında üç ana bölüm ve iki ek bölümden oluşmaktadır. ellifin tanıtımı, hayatı, yaşadığı dönem, ilmi müktesebatının oluşum silsilesindeki şahsiyetler ve hocaları, talebeleri, eserleri ve ilmi şahsiyeti üzerinde durulmuştur. İkinci Bölüm’de; Ta’dîlu’l-ulûm’un tanıtımı çerçevesinde eserin müellife aidiyeti, yazma nüshaları ve bunların tanıtımı yapılmıştır. Üçüncü Bölüm’de ise; Ta’dîlu’l-ulûm’un (Ta’dîlu’l-Mîzân) ele aldığı konuların bir hülasası ve değerlendirmesi yapılmıştır. Ek-1’de Ta’dîlu’l-ulûm ve metin tahkiki, Ek-2’de ise Şerhu Ta’dîli’l-ulûm (Ta’dîlu’l-Mîzân) ve metin tahkiki yer almaktadır. Tez; 233 sayfa inceleme, ve 467 sayfa Şerhu Ta’dîli’l-ulûm (Ta’dîlu’l-Mîzân), 206 sayfa Ta’dîlu’l-Mîzân’ın arapça takhik kısmı olmak üzere toplam 906 sayfadan oluşmaktadır.

THE LOGIC SECTION IN SADR AL-SHARIA’S TA’DIL AL-ULÛM THE TEXT AND ANALYSIS In this dissertation the manuscript of the logic section titled Ta’dîl al-Mîzân of a strong represantative of the Hanafi-Maturidi tradition, Sadr al-Sharia’s work Ta’dîl al-ulûm, which consists of sections on logic, kalam, and astronomy; and the relevant explanation written on it by himself has been analyzed. Apart from an introduction and conclusion, the review section of the study consists of three main parts and two appendices. The First Part introduces the author, and discusses his biography, the era he lived in, personalities and teachers in the formation of his scientific acquis, his students, his works and his scholarly personality. In the Second Part forms an introductory framework to Tadil al-ulum and examines the work’s manuscripts and its authenticity. The Third Part consists of a summary and analysis of topics discussed in Ta’dîl al-ulûm (Ta’dîl al-Mîzân). Appendix 1 includes the Arabic script of Ta’dil al-ulum and a textual tahqiq on it, while Appendix 2 includes the Arabic script of Sharh Ta’dil al-ulum (Ta’dîl al-Mîzân) and a textual tahqiq on it. The dissertation consists of 233 pages on analysis, 206 pages of Ta’dil al-ulum (Ta’dîl al-Mîzân) in Arabic and its textual tahqiq, 467 pages of Sharh Ta’dil al-ulum (Ta’dîl al-Mîzân) in Arabic and its textual tahqiq; a total of 906 pages.