İnsan hakları avrupa mahkemesi kararlarında ve Türk Hukukunda: suçsuzluk karinesi

Abstract

TEZ ÖZETİ Suçsuzluk karinesi, adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarından biridir ve temel bir haktır. Bu hak modern ülkelerin hukuk sistemlerinde benimsenmiş evrensel bir ilkedir. Karine, tarihi gelişim sürecinde ceza muhakemesinde sanığın yararına olan bir düşünceden doğmuştur. Buna göre sanık, suçsuzluğunun delillerini getirmekten kurtulmalıdır ve bir mahkeme kararı ile suçluluk belirleninceye kadar suçsuz sayılmalıdır. Suçsuzluk karinesi, güçlü Devlet otoritesi karşısında, suçlanan herkesi korumayı amaçlamaktadır. Buna göre yasa koyucu, ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukukuna ilişkin olarak, karinenin kapsamına giren unsurlarla bağdaşmayan düzenlemeler yapmaktan kaçınmalıdır. Suçsuzluk karinesi ile ilgili sorunlara, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin kararları ışığında bakılmalıdır. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Mahkemesinin bu yöndeki kararlarına uyulması, Sözleşmeler hukuku nedeniyle Devlet için bir yükümlülüktür. Suçsuzluk karinesi ceza muhakemesi işlemlerinde sınırlayıcı bir etki göstermektedir. İşlemlerde orantılı hareket edilmelidir. Suçsuzluk karinesine göre, ispat yükü iddia makamına aittir. Sanık suçsuzluğunu ispat etmek zorunda değildir. Şüphe durumunda, sanık bu şüpheden yararlanmalıdır(in dubio pro reo). Sanığın susma hakkı vardır. Hukuka aykırı yollardan elde edilen delillere dayanılarak ceza hükmü verilemez. Soruşturmanın başlangıcından kesin hükme kadar şüpheli ve sanık hakkında, sanki bir mahkumiyet kararı varmış gibi suçluluğundan söz edilemez. Medyada, kesin hüküm öncesi soruşturma ve kovuşturma aşamasında suç şüphesi dile getirilirken kullanılan ifadelere özen gösterilmelidir.The presumption of innocence is one of the most important elements of right to a fair trail and is a fundamental right. In the law systems of modern states this right is adopted as a universal principle. In the historical development process, the presumption of innocence has stemmed from a favourable thought for accused. According to this, accused has not bring to court his innocence’s evidence and he should be presumed innocent until proved guilty. The presumption of innocence aims to defence everyone who charged with an offence against to powerful State authorities. According to this principle, law maker should avoid to violate elements of the presumption of innocence concerning ciriminal law and criminal procedure law. The problems concerning the presumption of innocence should be viewed in the light of the European Court of Human Right’s desicions. Because of conventional law, State have to obey Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms and European Court of Human Right’s desicions. In the criminal procedure the presumption of innocence has a limiting effect. In the processes should be act proportionaly. The burden of proof is on the prosecution and any doubt should benefit the accused(in dubio pro reo). Accused has right to silence. The conviction should not be based on evidence obtained unlawfully. From the begining of investigation to certain conviction, accused should not be treated like a sentenced. While media is serving news to people, should be careful to used words about accused and investigation.