İhtirasın Bedeli Bağdat Hatun Piyesinde İntikam Peşinde İki İnsan: Togay ve Bağdat Hatun

Abstract

Güngör Dilmen, Bağdat Hatun piyesinde tarihîhadisedeki ana hikâyeyi bazı değişiklikler yapıpyeniden kurgulayarak tarihî tiyatro örneğioluşturur. Kişisel ihtirasların yoğunluğuoluşturduğu Bağdat Hatun piyesinde BahadırHan’ın en yakınında bulunan Togay eylem vetavırlarıyla “kötü adam” arketipine örnekoluşturur, kişisel hırsları ve intikam arzusuylaİlhanlı hakanı Bahadır’ı hep olumsuzayönlendirir. Bahadır Han kendisine evlilik teklifetmeden önce geleneksel Türk kızı/kadınınaörnek oluşturan Bağdat Hatun da Bahadır’ınevlilik teklifi sonrası ihtiraslarıyla hareket edenkötücül kadına örnek oluşturur. Hem Togay hemde Bağdat Hatun intikam arzusu ve ihtiraslarıylahem kendilerinin hem de birçok kişinin fecişekilde ölümüne neden olurlar. Bağdat Hatunpiyesi, daha önce piyese ilişkin müstakilyayınlarda ya da Güngör Dilmen’in piyeslerineilişkin çalışmalarda farklı açılardan incelenmiştir.Bu çalışmada ise Bağdat Hatun piyesi arketipçieleştiri yönteminden de yararlanılarak simgeselokumayla değerlendirilmiştir.

Güngör Dilmen creates an example of historical drama by making some changes and reconstructing the main story in the historical event in Bağdat Hatun. Togay, who is the closest to Bahadır Khan in Bağdat Hatun, a play full of personal ambitions and passions, is an example of the villain archetype with his actions and attitudes; he also always affects Bahadır, the Ilkhanid khan, in a negative way. Bağdat Hatun, who sets an example for the traditional Turkish girl/woman before Bahadır Khan proposed marriage to her, exemplifies a female villain acting with her lust and passion after the marriage proposal of Bahadır Khan. Togay and Bağdat Hatun, with their lust and desire for revenge, cause both themselves and many others to die terribly. Bağdat Hatun was examined from different perspectives in independent publications or other studies related to the plays of Güngör Dilmen. In this study, Bağdat Hatun was analyzed and investigated by means of symbolic reading through archetypal literary criticism.