Hadi Zarif tarafından derlenen Öbek destanı Yusuf ve Ahmed (s. 304-399) (metin-inceleme-dizin)

Abstract

Yusuf ve Ahmed bir Türki halk destanıdır. Güzelşah tarafından Mısır’da hapse atılan iki kardeşin hikayesini anlatır. İki kardeş, Yusuf bir aşık atışmasını kazanınca serbest kalıp Hiva’ya dönüp bir ordu toplarlar. Bilinen bütün Türki boylardan adam toplayıp saldırmak amacıyla Mısır’ı kuşatırlar fakat Güzelşah teslim olur ve İslam’a döner. Bir nice olca alıp Hiva’ya geri dönerler.Bu çalışmada destanın Özbek varyantı işlenmiştir. Çalışmaya konu olan metin 1927 yılında ünlü Özbek şairi Fazıl YOLDAŞOĞLU’ndan derlenmiştir. 1987 yılında da yayımlanmıştır.Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır; İnceleme, orijinal Özbek Kiril harfli metin, transliterasyon, çeviri ve dizin. İnceleme sıfatfiil ve zarffiillerin kullanımını ele almaktadır. Transliterasyon için günümüz Özbek Latin alfabesi kullanılmıştır. Dizin transliterasyon metnindeki numaralandırma üzerinden yapılmıştır. Transliterasyon metnindeki numaralar “[ ]” ile belirtilmiştir. ABSTRACTYusuf and Ahmed is a Turkic folk epos. This epos tells us the story of two brothers who imprisoned in Mısır(Egpyt) by the despot ruler, Güzelşah. They get free after Yusuf winning a competition and they go to Hiva and gather army. After they gathered an army of all known Turkic tribes they intented to attack on Mısır and sieged the it, but the ruler, Güzelşah, surrenders and puts his faith to islam. They took many loot and turn to the Hiva. İn this work Uzbek variant of this epos is used. The text that subjected to this work, collected from famous Uzbek poet, Fazıl YOLDAŞOĞLU in 1927. İt has been published in 1987. This work contains five section; examination, orijinal script in Uzbek Cyrillic alphabeth, transliteration, translation and index. Examination, focuses on usage of participles and gerunds. For the transliteration contemporary Uzbek Latin alfabeth is used. Enumaration of the index is based on the transliteration numbers. Transliteration numbers are highlighted with the “[ ]” in the transliteration text.