Manisalı Cami’ i muhabbet-name: (vamık u azra): inceleme-metin-nesre çeviri

Abstract

Bu çalışmada, 16. yüzyılın ilk yarısında yaşamış Manisalı bir şair olan Câmi'î'nin Muhabbet-nâme adlı eseri üzerinde araştırma yapmak hedeflenmiştir. Muhabbet-nâme, Türk ve doğu edebiyatlarında Vâmık ile Azrâ olarak bilinen aşk hikâyelerinden biridir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, Muhabbet-nâme'nin yazarı Manisalı Câmi'î'nin hayatı, edebî kişiliği ve düşünce yapısı üzerinde durulmuştur. İkinci bölüm, Vâmık ile Azrâ Hikâyelerinin Kaynağı başlığını taşımaktadır. Bu bölümde, Muhabbet-nâme Arap, Fars ve Türk edebiyatlarında yazılan Vâmık ile Azrâ hikâyelerinden biri olduğu için Vâmık ile Azrâ hikâyesinin kaynağı ve çeşitli dillerde yazılan Vâmık ile Azrâ'lar ortaya konmuştur. Türk edebiyatındaki Vâmık ile Azrâ hikâyeleri de belirlendikten sonra Muhabbet-nâme'nin diğer hikâyelerle karşılaştırılması yapılmıştır. Üçüncü bölümde, Muhabbet-nâme'nin bilinen tek yazma nüshası tavsîf edilmiş, Muhabbet-nâme'den yola çıkılarak eserin adı, yazılış sebebi ve nüshanın yazım özellikleri tespit edilmiştir. Dördüncü bölüm, Muhabbet-nâme'nin İncelenmesi'dir. Bu bölüm, iç ve dış yapı incelemesi olarak iki gurupta ele alınmıştır. Çalışmanın beşinci bölümünde, Metnin kuruluşu ile ilgili açıklamalar sıralandıktan sonra elimizdeki bilinen tek nüshadan yola çıkılarak Muhabbet-nâme'nin çevriyazı ile metni ortaya konmuştur. Metin tespit edilirken yapılan tenkitler dipnotta belirtilmiş, metnin Türkiye Türkçesi ile nesre çevirisi de yapılarak çevriyazılı metnin karşısına konmuştur.In this study, aim is to research to poet Câmiî who has dwelled in Manisa at 16th century and his mesnevi Muhabbet-nâme. Muhabbet-nâme is love story has been known as Vâmık and Adhra. This study be formed five chapters. İn first chapter is Câmiî's life, his literary personality and his thought intelligence. Second chapter is origin of Vâmık and Adhra stories and its Turkish, Arabic and Persian variation. Third chapter is to introduce Muhabbet-nâme. In fourth chapter we have researched to Muhabbet-nâme as its content and shape. Fifth chapter is to rewrite with transcription alphabet and to translate into prose with modern Turkish. We also give the facsimile in the appendix to the reseachers who want to utilize.