Kişilerarası iletişimde mitlerin rolü : psikomitolojik bir analiz

Abstract

Tarih boyunca insanlar, kimliklerini, inançlarını ve duygularını nesilden nesile hikâyeler aracılığıyla aktarmışlardır. Zamanla bu hikâyeler, toplumsal değerleri biçimlendiren mitolojik anlatılara dönüşmüştür. Sadece kültürel hafızayı taşımakla kalmayan bu mitolojik anlatılar, bireylerin duygu, davranış ve ilişki kalıplarını da biçimlendirmiştir. Bu çalışma, bireylerin diğer bireylerle kurdukları ilişkilerde mitlerin ne ölçüde etkili olduğu sorusuna, Carl Gustav Jung’un arketip kuramı çerçevesinde, psikomitolojik bir yaklaşımla yanıt aramaktadır. Bu bağlamda Jung’un arketip kuramı, mitlerin yakın ilişkileri nasıl şekillendirdiğini kavramak için kuramsal bir temel sağlamaktadır. Çalışmada, kişilerarası iletişimde bireylerin sergiledikleri davranışlar, tutumlar ve üstlendikleri roller, mitolojik arketipler bağlamında değerlendirilmiştir. Bu kapsamda Madeline Miller’ın Ben, Kirke, Achilleus’un Şarkısı ve Galateia adlı eserleri analiz edilmiştir. Bu eserlerde persona, gölge, anima/ animus ve benlik arketipleri; karakterlerin hem içsel yolculukları ve yakın ilişkileri hem de ilişki kurma biçimleri üzerinden incelenmiştir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi çerçevesinde doküman, içerik ve tematik analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın amacı, mitlerin ve arketiplerin kişilerarası iletişimdeki sembolik rolleri ve ilişki biçimleri üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Mitler sadece bireysel psikolojiye değil, kişilerarası iletişim süreçlerine de etki eden yapılar olarak ele alınmış olup; bu yönüyle çalışma, disiplinler arası bir perspektifle psikomitolojik çözümlemeyi iletişim alanıyla ilişkilendirerek literatüre özgün bir katkı sunmayı hedeflemiştir.

Throughout history, people have transmitted their identities, beliefs, and emotions from generation to generation through stories. Over time, these stories have evolved into mythological narratives that shape collective memory and social values. These narratives not only preserve cultural heritage but also influence individuals' emotions, behaviors, and relationship patterns. This study explores the extent to which myths affect the relationships individuals form with one another, adopting a psychomythological approach based on Carl Gustav Jung’s archetype theory. In this context, Jung’s theory provides a conceptual framework for understanding how mythic structures shape interpersonal dynamics and close relationships. The study analyzes the behaviors, attitudes, and roles of individuals within interpersonal communication through the lens of mythological archetypes. Madeline Miller’s novels Circe, The Song of Achilles, and Galatea are examined in this framework. In these works, the archetypes of the persona, shadow, anima/ animus, and self are interpreted through the characters’ inner journeys, relational choices, and patterns of interaction. The research employs document, content and thematic analysis techniques within the scope of qualitative methodology. The aim of the study is to uncover the symbolic roles of myths and archetypes in interpersonal communication and to examine their influence on relational forms. Myths are regarded not only as psychological structures but also as symbolic frameworks that shape communication processes. In this respect, the study offers an original contribution to the literature by integrating psychomythological analysis into the field of communication from an interdisciplinary perspective.