Bithynia et Pontus Eyaleti’nde Romalı askerler (M.Ö. 74 - M.S. 284)

Abstract

Tezimiz bir Roma provincia’sı olarak Bithynia et Pontus Eyaleti’nin, M.ö. 74 – M.s. 284 tarihleri arasındaki sürecinde, bölgeden ele geçen Romalı askere ait askeri yazıtları incelemeyi amaçlamaktadır. Bölge Avrupa kıtasından, imparatorluğun Doğu yarısına geçerken kullanılan iki boğaz geçişinden biri olan, İstanbul Boğazı’nın doğu yakasında yer almaktadır. Bu bakımdan çalışma alanımız hareketliliğin son derece yüksek olduğu bir bölgedir. Bu hareketlilik özellikle imparatorluğun iki önemli sınırı olan Tuna ve Kızılırmak hatlarında, askeri tehlikeler baş gösterdiğinde artmaktadır. Zira iki bölge arasında askeri birlik kaydırıldığında, Bithynia et Pontus Eyaleti’nden geçen yollar, karayolu trafiğinde en kısa ve hızlı seçeneği sunmaktadırlar. Bu yollar bilhassa Parth/ Sasani Devleti ile olan savaşlarda, Doğu’ya sevk edilen askerlerin en çok kullandıkları yollardır. Bu bakımdan, her ne kadar Bithynia et Pontus bir Senatus eyaleti olsa da, askeri bakımından son derece hareketli bir profil çizdiği görülmektedir. Aynı zamanda bölge Roma’nın çeşitli koloni kentlerine ev sahipliği yapmaktadır. Bu bakımdan özellikle veteranus askerlerin buraya yerleştirildiğini düşünmek için sebeplerimiz vardır. Sonuç olarak tezimiz Bithynia et Pontus Eyaleti’nin kurulduğu M.ö. 74 yılından, Diocletianus’un iktidara geldiği M.s. 284 yılına kadar geçen sürede üretilen askeri yazıtların incelenmesini ve katalog olarak derlenmesini amaçlamaktadır.

Our thesis aims to examine the military inscriptions of the Roman soldiers found in Provincia Bithynia et Pontus between 74 BC and 284 AD. The region is located on the eastern side of the Bosphorus, which is one of the two passages used when crossing from the European continent to the Eastern half of the Empire. In this respect, our working area is a region where mobility was extremely high. This mobility increased especially on the Danube and Halys lines when military dangers arose. Since when military units were relocated between the two regions, the roads passing through the Bithynia et Pontus region offered the shortest and fastest option in road traffic. These roads are the roads mostly used by the soldiers dispatched to Armenia, especially in the wars with the Parth/ Sassanid Empire. In this regard, although Bithynia et Pontus is a senatorial province, it is seen that it had a very active profile in terms of military. At the same time, there were some Roman colonial cities in Bithynia et Pontus province. In this regard, we have reasons to think that especially veteranus soldiers were placed here. As a result, our thesis aims to examine and compile the last high society military inscriptions from the year 74 BC, when Provincia Bithynia et Pontus was established, to AD 284, when Diocletian came to power.