Türkiye ve Makedonya'nın takı sektöründe e-ticaret satın alma davranışlarının karşılaştırılması

Abstract

Bu çalışma, dijital dönüşümün takı sektörü üzerindeki derin etkilerini inceleyerek, Türkiye ve Kuzey Makedonya arasındaki e-ticaret uygulamalarındaki kültürel ve operasyonel farklılıkları ele almaktadır. İki farklı pazarı analiz eden araştırma, tüketicilerin müşteri değerine yönelik algılarını ve satın alma eğilimlerini ortaya çıkarmayı ve dijital çağda işletmeler için kritik öneme sahip stratejik bilgiler sunmayı amaçlamaktadır. İki ülkenin seçilme nedeni aslında iki farklı pazar dinamiğini karşılaştırmaktır. Türkiye yenilikçi ve büyük bir pazar yapısına sahipken, Kuzey Makedonya daha geleneksel adımlarla yenilenmeyi hedefleyen ve gün gün geliştirilen bir pazar yapısına sahiptir. Çalışmada, nicel araştırma yöntemini kullanmaktadır dolayısıyla anket temelli bir araştırma benimsenmektedir. Algılanan değer, müşteri sadakati, algılanan risk ve memnuniyet düzeyleri gibi temel değişkenleri incelemek üzere özenle tasarlanmış anketler yoluyla veriler toplanmış ve iki ülke arasındaki anlamlı karşılaştırmalar yapılmıştır. Literatür taraması, dijital dönüşüm olgusunu kapsamlı bir şekilde ele alarak, takı sektörü üzerindeki etkilerini detaylandırmaktadır. Çalışma, müşteri değerini işlevsel, duygusal ve sosyal boyutlar olarak ele almakta; bunun yanı sıra, hedonik ve faydacı motivasyonlarla şekillenen tüketici davranışlarına odaklanmaktadır. Ayrıca, dijital pazarlarda değişen tüketici beklentileri ve satın alma kararlarını şekillendiren güven ile teknolojinin rolü vurgulanmaktadır. Başlıca bulgular, geniş e-ticaret altyapısı ve dijital teknolojilere hızlı uyumuyla Türkiye’nin dijital dönüşümde Kuzey Makedonya’nın önünde olduğunu göstermektedir. Türk tüketiciler satın alma kararlarında sosyal medya platformlarına yoğun şekilde dayanırken, Makedon tüketiciler çevrimiçi alışverişte işlevsellik ve pratikliğe öncelik vermektedir. Bu incelikli bilgiler, bu pazarlardaki farklı tüketici önceliklerini ele almak için yerelleştirilmiş stratejilerin önemini vurgulamaktadır. Geleceğe yönelik olarak, çalışma kapsamının Türkiye ve Kuzey Makedonya’nın ötesine genişletilmesi, farklı kültürel bağlamların ve daha geniş örneklem gruplarının dahil edilmesi önerilmektedir. Ayrıca, ileri analitik araçların entegrasyonu ve daha kapsamlı ölçüm ölçeklerinin kullanılması, takı sektöründe dijitalleşme ve tüketici davranışı arasındaki dinamik etkileşimi daha derinlemesine anlamayı sağlayabilir.

This study examines the profound impact of digital transformation on the jewelry sector by addressing the cultural and operational differences in e-commerce practices between Turkey and North Macedonia. Analyzing two distinct markets, the research aims to reveal consumer perceptions of customer value and purchasing tendencies, providing strategically significant insights for businesses in the digital age. The selection of these two countries is based on their contrasting market dynamics: Turkey represents an innovative and large-scale market, while North Macedonia reflects a developing structure progressing through more traditional steps. The study adopts a quantitative research approach, employing a survey-based methodology. Data were collected through carefully designed questionnaires intended to examine key variables such as perceived value, customer loyalty, perceived risk, and satisfaction. Meaningful comparisons were made between the two countries. The literature review thoroughly explores the concept of digital transformation, elaborating on its implications for the jewelry sector. Customer value is addressed through functional, emotional, and social dimensions, while consumer behavior is analyzed in the context of hedonic and utilitarian motivations. Furthermore, the study highlights the changing consumer expectations in digital marketplaces and emphasizes the roles of trust and technology in shaping purchase decisions. Key findings reveal that Turkey, with its robust e-commerce infrastructure and rapid adaptation to digital technologies, is ahead of North Macedonia in terms of digital transformation. Turkish consumers rely heavily on social media platforms in their purchasing decisions, whereas Macedonian consumers prioritize functionality and practicality in online shopping. These nuanced insights underline the importance of localized strategies that address different consumer priorities in these markets. Looking forward, it is recommended that future studies expand beyond Turkey and North Macedonia, incorporating broader cultural contexts and larger sample groups. Moreover, the integration of advanced analytical tools and the use of more comprehensive measurement scales may offer deeper understanding of the dynamic interaction between digitalization and consumer behavior in the jewelry sector.