Publication: Internal audit function in I.S.E. companies –an assessment and a model recommendation
Abstract
Adı ve Soyadı: Gökhan SUNGUN zce İşletme Program: Muhasebe Finansman Prof. Dr. Aslı YÜKSEL MERMOD Tez Türü ve Tarihi: Doktora - 2014 denetim, Türkiye’de iç denetim, operasyonel denetim, finansal denetim, risk bazlı denetim, süreç denetimi, Türk firmalarında iç denetim
İ.M.K.B. FİRMALARINDA İÇ DENETİM FONKSİYONU – DURUM TAHLİLİ VE MODEL ÖNERİSİ Türkiye’de yaklaşık sekizyüzbin şirket varken iç denetim departmanına sahip şirket sayısı ise bu sayı ile kıyaslanınca yok denecek kadar azdır. İç denetim departmanına sahip olan şirketlerde de mevcut uygulamaların ne kadar iyi yürütüldüğü, ileri ve modern uygulamalar ile kıyaslandığında en iyi örnekler ile uyum içerisinde olup olmadığının tartışılması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Devlet tarafından işleyişi zorunlu uygulamalara tabi mali sektör şirketleri ve kamu kuruluşları haricinde özel Türk firmalarında iç denetimin organizasyonu, içeriği, yapısı ve kapsamı batı şirketlerindeki uygulamalardan farklılaşmaktadır. Bu çalışmada ortaya konan İç Denetim Konumlama Modeli iç denetimin konumunun değerlendirilmesi için kullanılacak genel bir rehber ve araç olarak literatüre katkıda bulunacaktır. Bu şekilde Baş İç Denetçi ve Üst Yönetim Kurulu da dahil olmak üzere konu hakkında bilgi seviyelerinin yükselmesi ve gerekli durumlarda doğru aksiyonlar alınarak kaynakların daha etkili ve verimli kullanılmasının sağlanması amaçlanmıştır. İMKB 100 firmalarında iç denetim adı altında yapılan çalışmaların iç denetimin en iyi uygulamaları ile ne kadar örtüştüğünün ve yaygınlığının tespiti ve bu süreçte ortaya çıkan gelişme alanlarına ışık tutarak karar vericilere yararlı olmak için bu araştırma çalışması yapılmıştır. Türkiye’de iç denetimle ilgili az sayıda araştırma yapılmış ve yapılanların da büyük bir çoğunluğu bankalar ve kamu kuruluşları ile ilgili; geri kalanlar iç denetimle ilgili genel konularda gerçekleşmiştir. Bu çalışma Türkiye’de mevcut durumu ortaya koyarak karar verici ve uygulayıcıların bilgi düzeyinin arttırılarak motivasyonun yükselmesini sağlamak ve şirketlerini bu doğrultuda sorgulamak ve akabinde uygulamalarda gelişim sağlamaktır. Bu amaçla bu çalışmada en iyi uygulamalara örnek bir uygulama kiti / çalışma model önerisi de sunulmaktadır. Name and Surname: Gökhan SUNGUN Field: İngilizce İşletme Programme: Muhasebe Finansman Supervisor: Prof. Dr. Aslı YÜKSEL MERMOD Degree Awarded and Date: Doktora - 2014 Internal audit, operational audit, financial audit, risk based audit, independence, process audit, audit in Turkey, internal audit in Turkish companies ABSTRACT INTERNAL AUDITFUNCTION IN I.S.E. COMPANIES – AN ASSESSMENT AND A MODEL RECOMMENDATION There are about eight hundred thousand companies in Turkey; however, there are only a very limited number of companies who have internal audit departments established in their organizations. Whether the activities performed under the internal audit name in these organizations are consistent with the vast body of knowledge and best practices in the field of internal audit or not is the subject matter of this study. With the exception of banks and public offices in Turkey, organization, structure, scope and content of internal audit activities in Turkish organizations seem different than in western organizations. The positioning model outlined in this paper aims to contribute to literature by providing a generic guideline and a tool for assessing the position of any internal audit function and to increase the awareness level among stakeholders and to help Chief Audit Executives to make more effective audit planning, budgeting, staffing, training, and execution; thus, will be a means for more effective utilization of the resources already available and those that will be available. Another objective of this paper is to explore in depth the internal audit function in Istanbul Stock Exchange Top 100 Index Companies from all relevant perspectives. There are only a few studies about internal audit in Turkey and most of these are focused on banks and public sector and the rest are related to the internal audit topic in general. By analyzing and outlining the As-is situation, this study aims to contribute to increase the awareness level; thus, motivate decision makers of Turkish organizations to interrogate and challenge what they should be expecting from internal audit function and improve their proficiencies. For this purpose, a complete tool set (guidance material) is presented as a best-practice implementation recommendation.
İ.M.K.B. FİRMALARINDA İÇ DENETİM FONKSİYONU – DURUM TAHLİLİ VE MODEL ÖNERİSİ Türkiye’de yaklaşık sekizyüzbin şirket varken iç denetim departmanına sahip şirket sayısı ise bu sayı ile kıyaslanınca yok denecek kadar azdır. İç denetim departmanına sahip olan şirketlerde de mevcut uygulamaların ne kadar iyi yürütüldüğü, ileri ve modern uygulamalar ile kıyaslandığında en iyi örnekler ile uyum içerisinde olup olmadığının tartışılması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Devlet tarafından işleyişi zorunlu uygulamalara tabi mali sektör şirketleri ve kamu kuruluşları haricinde özel Türk firmalarında iç denetimin organizasyonu, içeriği, yapısı ve kapsamı batı şirketlerindeki uygulamalardan farklılaşmaktadır. Bu çalışmada ortaya konan İç Denetim Konumlama Modeli iç denetimin konumunun değerlendirilmesi için kullanılacak genel bir rehber ve araç olarak literatüre katkıda bulunacaktır. Bu şekilde Baş İç Denetçi ve Üst Yönetim Kurulu da dahil olmak üzere konu hakkında bilgi seviyelerinin yükselmesi ve gerekli durumlarda doğru aksiyonlar alınarak kaynakların daha etkili ve verimli kullanılmasının sağlanması amaçlanmıştır. İMKB 100 firmalarında iç denetim adı altında yapılan çalışmaların iç denetimin en iyi uygulamaları ile ne kadar örtüştüğünün ve yaygınlığının tespiti ve bu süreçte ortaya çıkan gelişme alanlarına ışık tutarak karar vericilere yararlı olmak için bu araştırma çalışması yapılmıştır. Türkiye’de iç denetimle ilgili az sayıda araştırma yapılmış ve yapılanların da büyük bir çoğunluğu bankalar ve kamu kuruluşları ile ilgili; geri kalanlar iç denetimle ilgili genel konularda gerçekleşmiştir. Bu çalışma Türkiye’de mevcut durumu ortaya koyarak karar verici ve uygulayıcıların bilgi düzeyinin arttırılarak motivasyonun yükselmesini sağlamak ve şirketlerini bu doğrultuda sorgulamak ve akabinde uygulamalarda gelişim sağlamaktır. Bu amaçla bu çalışmada en iyi uygulamalara örnek bir uygulama kiti / çalışma model önerisi de sunulmaktadır. Name and Surname: Gökhan SUNGUN Field: İngilizce İşletme Programme: Muhasebe Finansman Supervisor: Prof. Dr. Aslı YÜKSEL MERMOD Degree Awarded and Date: Doktora - 2014 Internal audit, operational audit, financial audit, risk based audit, independence, process audit, audit in Turkey, internal audit in Turkish companies ABSTRACT INTERNAL AUDITFUNCTION IN I.S.E. COMPANIES – AN ASSESSMENT AND A MODEL RECOMMENDATION There are about eight hundred thousand companies in Turkey; however, there are only a very limited number of companies who have internal audit departments established in their organizations. Whether the activities performed under the internal audit name in these organizations are consistent with the vast body of knowledge and best practices in the field of internal audit or not is the subject matter of this study. With the exception of banks and public offices in Turkey, organization, structure, scope and content of internal audit activities in Turkish organizations seem different than in western organizations. The positioning model outlined in this paper aims to contribute to literature by providing a generic guideline and a tool for assessing the position of any internal audit function and to increase the awareness level among stakeholders and to help Chief Audit Executives to make more effective audit planning, budgeting, staffing, training, and execution; thus, will be a means for more effective utilization of the resources already available and those that will be available. Another objective of this paper is to explore in depth the internal audit function in Istanbul Stock Exchange Top 100 Index Companies from all relevant perspectives. There are only a few studies about internal audit in Turkey and most of these are focused on banks and public sector and the rest are related to the internal audit topic in general. By analyzing and outlining the As-is situation, this study aims to contribute to increase the awareness level; thus, motivate decision makers of Turkish organizations to interrogate and challenge what they should be expecting from internal audit function and improve their proficiencies. For this purpose, a complete tool set (guidance material) is presented as a best-practice implementation recommendation.