Osmanlıʼdan Cumhuriyete, Bulgaristanʼdan Türkiyeʼye ilme adanmış bir ömür: Osman Keskioğlu

Abstract

Konu ve Amaç: Osman Keskioğlu, Bulgaristan’da zor ve çetin şartlar içinde yetişen son dönemin önemli âlimlerindendir. Türkiye’ye göç etmek zorunda kaldığı zamana kadar gerek eğitimci olarak Medresetü’n-nüvvâb’da yaptıklarıyla gerekse İslâmî ilimler, eğitim, kültür ve tarih gibi pek çok alanda yazdıklarıyla önemli hizmetler yürütmüştür. Bu çalışmada Keskioğlu’nun Bulgaristan, Mısır ve Türkiye gibi farklı ülkelerde yaşadığı tecrübelerin ve farklı alanlarda geniş ilmî birikimini yansıtan çalışmaların tanıtılması amaçlanmaktadır. Yöntem: Kaynak ve araştırmalarda yer alan bilgilerin toplanmasından ve tasnifinin yapılmasından sonra iç kompozisyon ve metin kurgusu, daha çok mukayese ve betimleme yöntemi kullanılarak hazırlanmıştır. Sonuç: Osman Keskioğlu, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan döneme tanıklık eden çok kıymetli bir âlimdir. Ömrünü ilme adayan Keskioğlu’nun hayatı, eğitim hizmetleri ve ilmî faaliyetlerinin öğrenilmesi bir taraftan Balkanlar’da önemli bir yerleşim yeri olan Bulgaristan’ın özellikle de müslüman Türkler’in tarihinin bilinmesine ve kültürünün tanınmasına önemli katkı sunmaktadır. Öte yandan bu tür faaliyetler, bölgedeki İslâm kültürünün gelişmesine zemin hazırlamaktadır. Ayrıca konuya ilgi duyan diğer araştırmacıların yeni çalışmalar yapmasına katkıda bulunmaktadır.

Subject and Purpose: Osman Keskioglu is one of the most important scholars of recent times, who grew up under difficult conditions in Bulgaria. Until the time he had to immigrate to Turkey, he carried out important services both as an educator at the Nuvvab School (Medresetü’n-nüvvâb) and with his writings in many fields such as Islamic sciences, education, culture and history. This study aims to introduce the experiences Keskioglu had in different countries such as Bulgaria, Egypt and Turkey as well as the studies that reflect his extensive scientific knowledge in different fields. Method: After the collection and classification of the data in the resources and researches, the text was composed with mostly the use of comparative and descriptive methods. Conclusions: Osman Keskioglu has been a very valuable scholar who witnessed the period of transition from the Ottoman Empire to the Republic. On the one hand learning about the life, educational services and scientific activities of Keskioglu, who devoted his life to science, makes an essential contribution to the knowledge of the history and culture of Bulgaria, which has been an important settlement in the Balkans, and those of the Muslim Turks. On the other hand, such activities pave the way for the development of Islamic culture in the region. It also contributes to other researchers who are interested in conducting new studies on this topic