İletişim bilimleri açısından Avrupa Birliği kültür politikaları

Abstract

Dünya 1980’lerde ABD ve SSCB’nin başını çektiği Soğuk Savaşın biteceğine, takip eden yıllarda tüm dünyada neoliberal serbest pazar ekonomisinin yükselişe geçeceğine işaret eden önemli dönüşümler yaşadı. Bu gelişmelerin sonunda 1990’lara yepyeni ekonomik modeller ve işbirlikleri ile girildi. II. Dünya Savaşı’nı çok büyük sosyal ve ekonomik tramvalarla atlatan kıta Avrupası ise, daha 1950’lerden başlayarak 21.Yüzyıla potansiyel bir “süper güç” olarak kendini hazırlayabilmek için bir takım ekonomik ve siyasal işbirliği platformları oluşturmaya başlamıştı. Önce Avrupa Kömür ve Çelik Birliği, devamında Avrupa Ekonomik Topluluğu olarak şekillenen Avrupa Birliği, genişleme süreçlerine paralel olarak ekonomik ve siyasal uyumu pekiştirmek adına kültürel politikalara ağırlık verdi. Bugün Avrupa Birliği, özellikle 20.Yüzyılda gözle görülür bir biçimde ‘endüstrileşen’ kültürel üretimin yapı, araç ve ürünlerinden de faydalanarak, bunları geliştirerek ve hatta yenilerini ekleyerek hedeflediği Ortak Avrupalı Kimliğini yaratma çabalarını sürdürmektedir. Bu tez çalışmasında, söz konusu gelişmelerden hareketle, 1.bölümde “Kültür” kavramının değişik tanımlamlaraına yer verilmiş ve kültürün siyasallaşması üzerinde durulmuştur. “Avrupa Birliği adlı 2.bölümde Birliğin kuruluşundan günümüze geçirdiği süreç ve gelişmelere bakılmış, tezin son ve en önemli bölümünü oluşturan “AB Kültür Politikaları” adlı 3. Bölümde ise politikaları ortaya çıkışı, bu politikaların uygulanışınde kültür endüstrisinin yeri bu konudaki örnekler ve AB Kültür politikalarının Toplumsal Saonuçları irdelenmeye çalışılmıştır. Birlik fikrinin gelişmeye başladığı 50’li yıllardan önce, Eleştirel Okul düşünürlerinden Theodor Adorno ve Max Horkeimer tarafından geliştirilen ‘Kültür Endüstrisi’ kuramından da faydalanarak tezin 3. Bölümünde vurgu yapılan en önemli savı olan Avrupa Birliği’nin “Ortak Kimlik” yaratma çabaları çerçevesinde ürettiği Kültür Politikaları ve bunların toplumsal sonuçları ve desteklediği bazı kültür projeleri üzerinde durulmaktadır. Avrupa Birliği, AB, Kültür Endüstrisi, Kültür Politikaları, Ortak Kimlik

After the physical and economic demages of II. World War, Europe started immediately to develop a cooperation platform where the economic solidarity on the contitnet insured the politic and economic stability. Then the world faced some major changes in 1980’s, this time with the end of Cold War between U.S. and U.S.S.R. which was followed by a neoliberal movement to settle a global trade market. In 1990’s these changes forced some regions and countries to find new cooperation models in terms of economics and international policies. Starting by 1950’s, first the European Coal and Steel Community has been found, which was the base of the European Economic Community of 1970’s. Aiming to become one of the next “super powers” of 21st century, Europe has been united under European Union umbrella in 1990’s. But these economic groupments were not fast and efficient enough to reach that “super power” level in a global market. In late 70’s, the EU focused on Cultural Policies, which was an indispensable tool to create a “common identity” feeling upon the Union citizens. Espacially in the first half of the 20th Century, “culture” has obvioulsy been “industrialized”. Today, EU still continues to use cultural industries and policies, even support and create new tools in this field, to create a “common European identity” in the Union. First part of this work aims to describe different meanings of the “culture” and reminds the historical process of the foundation of the European Union on the second part. Following the Critical Theory, developped by Frankfurt School lead by german philosphers such as Theodor Adorno and Max Horkheimer and their work around “Cultural Industries” on the third part, and we try to explain and study the diffucilties to create a common European identity. Key Words: Culture, European Union, EU, Cultural Industries, Common Identity