Türkiye’de tarım alanında kadın girişimciliği destekleme platformu iletişim modeli : blokzinciri teknolojisine dayalı “zeytin ağacı” platformu

Abstract

Tarım sektörü, bilgi üretimi açısından uzun süre teknik odaklı değerlendirilmiş; iletişim süreçleri çoğunlukla göz ardı edilmiştir. Bu çalışma, İzmir ve çevresinde zeytincilik sektöründe faaliyet gösteren kadın girişimcilerin iletişim temelli sorunlarını inceleyerek, tarımda bilgiye erişim, örgütlenme, dijital okuryazarlık ve dezenformasyon gibi alanlarda mevcut durumu analiz etmeyi ve çözüm önerisi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel yöntemle yürütülmüş; yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilen veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Veriler, kamu kurumları, kooperatif yöneticileri ve kadın üreticilerden oluşan çok paydaşlı bir örneklemle toplanmış; analizler beş tematik boyutta yapılandırılmıştır: örgütlenme, kadın istihdamı, tarımsal okuryazarlık, tarımsal iletişim ve dezenformasyon. Çalışmada, kadın girişimcilerin bilgiye erişimde, dijital araç kullanımında ve olabildiği, kurumlarla iletişimde çeşitli yapısal engellerle karşılaştıkları; geleneksel örgütlenme biçimlerinin dışlayıcı olabildiği, bilgi kirliliğinin ise üretim süreçlerini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Bu sorunlara çözüm olarak blokzinciri teknolojisine dayalı dijital bir iletişim modeli önerilmiştir: Zeytin Ağacı Platformu. Model, güvenli, şeffaf ve katılımcı bilgi paylaşımı sağlayarak kırsal kalkınmayı desteklemeyi amaçlamaktadır. Literatürde ilk kez, zeytincilik sektöründe kadın girişimcilerin iletişim temelli ihtiyaçlarına odaklanan ve yenilikçi bir çözüm sunan tarımsal kalkınma hedefli bir iletişim modeli geliştirilmiştir.

The agricultural sector has traditionally been viewed through a technical lens, often neglecting communication processes. This study investigates communication-related challenges faced by women entrepreneurs in the olive cultivation sector around İzmir, focusing on access to information, organization, digital literacy, and misinformation. Using a qualitative approach, semi-structured interviews were conducted with stakeholders including public institutions, cooperative managers, and women producers. Data were analyzed thematically under five dimensions: organization, women’s employment, agricultural literacy, agricultural communication, and misinformation. Results reveal that women entrepreneurs encounter structural barriers in accessing information and digital tools, face exclusion within traditional organizational structures, and are negatively impacted by misinformation in production processes. To address these challenges, a blockchain-based digital communication model named “Olive Tree Platform” is proposed. The platform aims to foster rural development by enabling secure, transparent, and participatory information sharing. This study offers a novel communication model centered on the needs of women entrepreneurs in the olive sector, contributing to agricultural development and digital empowerment.