Türk rekabet hukuku kapsamında şirketlerde birleşme ve devralmalar

Abstract

Devletlerin ekonomi ve rekabet politikaları birbiri ile etkileşim halinde olan yapılardır. Serbest piyasa düzeninde, devlet, rekabet politikaları yoluyla ekonomiye müdahale eder. Piyasa ekonomisinin temelinde yer alan rekabet, alıcı ve satıcıların kendi başına mal ve hizmetlerin piyasa fiyatını ve toplam arz miktarını etkileme gücüne sahip olmadığı, bilgi akışının tam, mal ve hizmetlerin homojen, giriş ve çıkışın serbest olduğu bir kavramı tanımlar. Küreselleşme ile sınırların kalkması, mal ve hizmetlerin çeşitlenmesi, teknolojinin gelişmesi neticesinde teşebbüsler, büyüyen firmalar karşısında yok olmamak, verimliliği arttırmak, daha fazla kazanmak amacıyla kendilerini revize etme ve büyüme ihtiyacı hissetmişlerdir. Teşebbüslerin bu yeniden yapılanma sürecinde, piyasadaki dinamiklerin bozulmaması amacıyla rekabet hukuku kurallarına ihtiyaç duyulmuştur. Teşebbüslerin, birleşme veya devralma yoluyla meydana getirdiği bu tarz birliktelikler, kontrol altında tutulmadıkları takdirde, piyasadaki ekonomik dengelerin değişmesine neden olabilirler. Bu durumda, ekonomik gücün yoğunlaşması nedeniyle rekabet kurallarının ihlal edilmesi ve piyasa yapısının bozulması riski artmaktadır. 13 Aralık 1994'te yürürlüğe giren 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun, 7. maddesi ile, birleşme ve devralmaların Rekabet Kurulu'nun denetiminde gerçekleşeceği düzenlenmiştir. Yine bu kanun maddesine dayanılarak, Rekabet Kurulu, 12.07.1997 tarihinde Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkındaki Tebliğ i yayımlamış ve Kurul' a bildirilerek izin alınması gereken birleşme ve devralmaları belirlemiştir. Böylelikle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve Rekabet Kurulu tarafından çıkarılan tebliğler ile, teşebbüslerin, birleşme ve devralma yoluyla, karar alma ve uygulama mekanizmalarını, belirli noktalarda toplayarak piyasayı kontrol altında tutmaları ve neticede rekabeti ihlal edebilecek uygulamalarda bulunmaları engellenmek istenmiştir. Economy and competition policies of the sates are structures in interaction with each other. In free market model, state intervenes economy through its competition policies. Competence which the market economy is based on, defines a concept where buyers and sellers don't have the power to affect the market price and total demand of goods and services and where data flow is complete, goods and services are homogenous and exits and entrances are free. With globalization, borders are removed, variety of goods and services increased and technology advanced which made enterprises feel the need of surviving and getting bigger among growing firms and also they felt the need to increase productivity, earn more, revise themselves and grow. In this reconstruction phase of the enterprises, the dynamics of the market were degenerated and thus competition law rules have become a necessity. Such mergers of enterprises done by union or takeover, may cause the change of economical balances of the market unless they are kept under control. In such a case, risk of the infringement of competition rules and decay of market structure increases. 7th article of Competition Protection Act no 4054, which came into effect on 13 December 1994, requires that mergers and takeovers can take place only under the control of Board of Competition. Again, based on this article Competition Board published Mergers and Takeovers that Require the License of Board of Competition Notice on 12.07.1997 and indicated the mergers and takeovers that require license of the Board. Thus with the notice published by Competition Board and with Competition Protection Act no 4054, the enterprises are prevented to control the market and carry out procedures to infringe competition by collecting their decision and application mechanisms in certain points.