Batıda medeniyet-içi hakimiyet mücadelesi ve medeniyet-dışı düşman tasavvuru

Abstract

Batı’da Medeniyet-içi Hakimiyet Mücadelesi ve Medeniyet-dışı Düşman Tasavvuru Bu tezin amacı, Soğuk Savaş sonrası gelişmeleri medeniyetler çatışması paradigmasına oturtma çabalarının, mevcut durumu açıklamaktan ziyade nasıl üstünü örttüğünü ortaya koymaya ve Batı-içi hakimiyet değişiminin seyrinden yola çıkarak bu gelişmeleri anlamlandırmaya yönelik alternatif bir bakış açısı önermeye çalışmaktır. Tezin temel varsayımı, Batı toplumlarının elit formasyonunun dönüşümüne paralel olarak, farklı biçimlerde kendini gösteren medeniyet-içi hâkimiyet mücadelesinin yarattığı gerilimin, medeniyet-dışına yansıtılarak rahatlatılmaya çalışıldığıdır. Bu varsayımdan hareketle, tezin birinci ve ikinci bölümü ortaçağda “kuvvet”, “güç”, “otorite”, “meşruiyet” ve “egemenlik” kavramları çerçevesinde gerçekleşen, Kilise ve Devlet arasındaki siyasal baskınlık mücadelesinin teorik ve tarihsel açıdan incelenmesine ayrılmıştır. İkinci bölümde, Haçlı Seferleri öncesinde siyasal baskınlık mücadelesinin doruk noktalarından birinin yaşandığı, aşırı nüfus artışına ve kıtlık felaketine bağlı olarak toprağa olan talebin ve şiddet olaylarının tırmandığı gösterilmeye çalışılmış ve Kilise açısından Haçlı Seferleri’nin öneminin, içerdeki şiddet ve bölünmüşlük sorununun üstesinden gelmek, kontrolü altında askeri bir güç oluşturmak ve böylece seküler güçle giriştiği siyasal baskınlık mücadelesinde itibarını arttırmak olduğu ileri sürülmüştür. Üçüncü bölümde ise, Avrupa’da şövalye toplumunun çöktüğü ve Katolik kilisesinin dağıldığı 16. yüzyılın ikinci çeyreğinde, şiddet ve bölünmüşlük sorunuyla, saray içerisinde “civilite” kavramı etrafında oluşturulan değerlerle Avrupa’nın elit tabakası ılımlılaştırılarak ve daha seküler formda yeni bir birlik inşa edilerek baş edilmeye çalışıldığı belirtilmiştir. Böylece ortaçağda Kilise’nin, Avrupa-içi şiddeti Haçlı Seferleriyle dışa yönlendirmeye çalışması ile merkezi otoritenin elit tabakasını ılımlılaştırdıktan sonra, milliyetçi söylem etrafında ve ulus-devletler arasında ortaya çıkan rekabetten kaynaklanan şiddeti medenileştirme misyonu ile dışa yönlendirmesi arasındaki benzerliğe dikkat çekilmiştir. Dördüncü bölümde, ABD ile uluslararası hukuk ve Wilson doktriniyle çözülmesine katkı sağladığı 19. yüzyıl sömürgeci Avrupa’sı arasındaki medeniyet-içi uluslararası etkinlik mücadelesine dikkat çekilmiş ve soğuk savaş sonrası gelişmelerin, AB’nin “post-modern emperyalizmi” ile ABD’nin “liberal emperyalizmi” arasındaki rekabete oturtulabileceği ileri sürülmüştür. Intra-Civilisational Dominance Struggle In the West and Extra-Civilisational Enemy Imagination Hayriye Asena Demirer Akmaner The aim of this thesis is to put forward that efforts to explain developments after Cold War with clash of civilisations veil realities more than to explain them and to suggest an alternative approach to explain this developments via the path which intra-civilisational dominance struggle follow. The fundamental hypothesis of the thesis is that the tension which intra-civilisational dominance struggle creates in different ways paralel to the transformation of the elite formation of West societies, are tried to soften by reflecting it out of civilisation. The subject of first and second chapter of the thesis is to study from theoretical and historical perspective the political dominance struggle between the Church and secular power which took place in the framework of “force”, “power”, “authority”, “legitimacy” and “sovereignity”concepts. In the second chapter it is tried to show that before Crusades one of the peak points of the political dominance struggle between Church and secular power took place depending on extreme population increase and famine, demand of land and violence increased in Europe. Moreover, it is argued that importance of the organization of Crusades from the Church perspective was to overcome violance and disintegration within Europe, to compose an army in the control of the Church and to gain prestige in the political dominance struggle against secular power. In the third chapter it is stated that in the second quarter of the sixteenth century in which knight society collapsed and Catolic Church dissolved, the problem of violence and dispersion tried to cope with by making European elite moderate and constructing unity in the secular form within court around “civilite” concept. Thus, it is attracted attention the similarity between the Church’s canalisation of violence within Europe toward outside by organising Crusades and central secular authority’s canalisation of violence toward colonies due to competition among nation states by civilising mission. In the fourth chapter it is focused on intra-civilisational international influence struggle between U.S.A and nineteenth century colonial Europe which U.S.A contribute to collapse with international law and Wilsonian doctrine. It is also argued that developments after Cold War can be understood as a competition between EU’s “post-modern imperialism” and U.S.A’s “liberal imperialism”.