Dışsal ödüllendirme ve dışsal ödüllendirmenin işgören güdülenmesine etkisi

Abstract

Günümüzde hemen her konuda kullanılan yüksek teknolojiye rağmen, her şey insanla başlamakta ve yine insanla bitmektedir. Bu nedenle örgütlerdeki en önemli faktör, işgören (insan) faktörü, yönetimin en önemli sorunlarından biriside işgörenin güdülenmesidir. Çalışmada, işgörenlerin güdülenmesi ve davranışlarının kontrolü; aynı davranışların tekrarlanması veya tekrarlanmaması dışsal faktörler tarafından sağlanabilir varsayımına dayanarak dışsal ödüllendirme ve dışsal ödüllendirmenin işgören güdülenmesine olan etkisi araştırılmıştır. Tezin teori kısmında, dışsal ödüllendirme kavramı ve tanımı, amaçları, özellikleri, felsefesi ve dışsal ödüllendirmenin etkileri anlatılarak dışsal ödüllendirme türleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca aynı kısımda dışsal ödüllendirme türlerinin seçiminde dikkate alınması gereken unsurlara değinilerek güdülenme teorilerine bağlı olarak dışsal ödüllendirme değerlendirilmiştir. Tezin araştırma bölümünde ise; örgütler işgörenleri ne derecede dışsal olarak ödüllendirmektedir? İşgörenlerin, örgütler tarafından dışsal olarak ödüllendirilmesi onların işe güdülenmesinde etkili midir? Sorularına cevap bulabilmek amacıyla sektör sınırlamasına gidilerek merkezleri İstanbul'da bulunan ve Türkiye İlaç İşverenler Sendikası'na üye işletmelerde bir araştırma yapılmıştır. Elde edilen verilere göre, bu sektörde ödüllendirme orta düzeyde olup ödüllendirme ve işgörenin güdülenmesi arasında pozitif bir ilişki görülmektedir. Diğer bir ifade ile işgörenin işletmeler tarafından ödüllendirilmesi işgörenin işe güdülenmesini artırmaktadır. Özellikle ödüllendirme ile güdülenmenin takdir edilme, saygı, yetki, gelişme olanağı, özgürlük, adalet, işbirliği, iletişim, yönetim tarzı, iş çeşitliliği ve huzur boyutları arasında pozitif ilişki görülmektedir. Dolayısıyla işgörene verilen dışsal ödüller sayesinde işgören dışsal olduğu kadar içsel yönden de güdülenmekte ve beklentilerinin gerçekleşme düzeyine göre içsel ve dışsal olarak tatmin olmaktadır. Tezin en son bölümünde de yapılan inceleme ve araştırmaya bağlı olarak sonuç ve öneriler yapılmıştır. SUMMARİZE The most important fact in an organization is the human (employee) factor and one of the most important problems of the managers is the motivation of the employees. In this study, the effects of the external rewarding on employee motivation is researched by starting from the hypothesis the employees can be motivated and their behaviors can be directed by some external facts. In the introductory part of the thesis, firstly the external rewarding concept is defined and then it's aims, properties and philosophy is clarified by explaining it's effects. Meanwhile, the external rewarding methods are examined carefully. The facts that should be considered while choosing an external rewarding method are explained and finally external rewarding is evaluated according to motivation theory. In the survey part of the thesis, the answers to the following questions are given. How much the employers reward the employees externally? Does the external rewarding have any affect on the motivation of the employees? In order to answer these questions, a study is made on the companies whose centers are in Istanbul and who are the members of the Turkey Medicine Employers Union. According to the result of the study, the level of external rewarding is medium in this sector. And, there is a positive relation between the level of external rewarding and the motivation of the employees. In other words, as the level of external rewarding increase the motivation of the employees increase. This positive relation especially becomes very obvious between the respect, authorization, self-improvement, independence, justice, collaboration, communication, management methods and peace of mind dimensions of the motivation and the external rewarding. The study shows that the external rewarding does not only motivate employees externally but also motivates internally. How much the employees' expectations satisfied determines the level of internal and external satisfaction. In the final part of the thesis, the results of the study are summarized and the recommendations are made.