Musikişinas Zeki Altun’un hayatı ve eserleri

Abstract

Mehmet Zeki Altun 1920'de İstanbul'da doğmuştur. Babasının vefatı üzerine ortaokulda iken tahsilini yarım bırakmak zorunda kalmıştır. 1936'da Nuruosmaniye Huffaz Kursu'nda, Hasan Akkuş'a talebe olmuş ve 1938'de mezun olmuştur. Ahmet Artar ve Âmâ Necati Efendi Kur'ân-ı Kerim tahsilini sürdürdüğü diğer hocalarıdır. Hafız Kemal, Beşiktaşlı Rıza Efendi, Ali Rıza Şengel, Ali Rıza Sağman ve Saadettin Kaynak gibi mûsikî üstatlarından meşk usûlü ile eğitim almış ve bu eğitimin neticesinde Cumhuriyet devrinin önde gelen mevlithanlarından biri olmuştur. 1938'de Kalenderhane Camii'nde başladığı görevi, Hüseyin Ağa, Bayezid ve Teşvikiye camilerinde Müezzin ve Kayyum olarak 1951 yılına kadar sürmüş, emekli olduğu 01 Ağustos 1973 tarihine kadar da Mezarlıklar Müdürlüğü'nde İmam, Okuyucu ve Baş Okuyucu olarak görev yapmıştır. 1966'da üye olduğu Türkiye Hafız-ı Kur'ân ve Mevlithanlar Cemiyeti'nin kuruluşunda öncülük etmiştir. Başkan yardımcılığı ve başkanlık yaptığı cemiyetin birçok sanatsal ve kültürel faaliyette bulunmasını sağlamıştır. Kur'ân'a ve Türk müziğine yurtiçinde olduğu gibi Fransa, Amerika, Belçika, Hollanda ve Mısır gibi ülkelerde de hizmet etmiş, kültürümüzün tanıtımında görev yapmıştır. Ayrıca resmi görevle Almanya, Kuveyt ve Malezya'ya gitmiştir. Başta TRT olmak üzere, birçok televizyon kanalının mevlit ve ilâhi programlarına yönettiği tevşih grupları ile katılmış, TRT İstanbul Radyosu tasavvuf müziği programlarına kaside okumak üzere davet edilmiştir. 1982 ile 1985 yılları arasında Tercüman gazetesinde, Ramazan ayında yayınlanmak üzere mevlithanları tanıtıcı yazılar yazmış olan Altun, 1975'den sonra bestekârlığa yönelmiş 48 tanesi TRT repertuarında yer alan 3 şarkı, 74 ilâhi bestelemiştir. Hafız, mevlithan, hânende ve bestekâr olarak mûsikîmizde önemli yeri olan ve klasik üslûbun günümüze ulaşmasında köprü vazifesi gören Zeki Altun, 08 Eylül 1999'da vefat etmiştir.

Mehmet Zeki Altun was born in Istanbul in 1920. After his father's death, he had to leave off education at secondary school. In 1936, he had been the student of Hasan Akkus at Nuruosmaniye Huffaz Training Course and was graduated in 1938. Ahmet Artar and Âmâ Necati Efendi are the other teachers of his who taught the Holy Koran. He received training by practice from such Turkish music experts as Hafız Kemal, Besiktasli Riza Efendi, Ali Riza Sengel, Ali Riza Sagman and Saadettin Kaynak and has been one of the outstanding chanters of the Mevlid of the Republic Era after such training. He was appointed to Kalenderhane Mosque in 1938 and he worked as Muezzin and Caretaker at Huseyin Aga, Bayezid and Tesvikiye Mosques until 1951. He also worked as Imam, Chanter and Leader Chanter at the Directorate of Cemeteries until August 01, 1973, when he was retired. He was the initiator of the foundation of Turkish Hafız-ı Kur'ân ve Mevlithanlar Cemiyeti (Society) in 1966, where he was a member. He helped the Society to carry out many artistic and cultural activities, where he fulfilled functions as Vice-Chairman and Chairman. He served the holy Koran and Turkish Music both nationwide and in such countries as France, USA, Belgium, the Netherlands and Egypt, and had functions in making our culture known. He was also assigned with official duties in Germany, Kuwait and Malaysia. He participated in various Mevlid and Ilâhi programs on many television channels, especially on TRT, with the Tevsih groups that he conducted and was invited to TRT Istanbul Radio, Islamic music programs to chant qasidas. Having written articles about the chanters of the Mevlid between 1982 - 1985 in Tercuman Newspaper, to be published in Ramadan, Altun inclined towards composing after 1975 and composed 3 songs and 74 Ilâhis, 48 of which are included in the repertoire of TRT. Having an important part in our traditional Turkish music as a Hafiz, chanter of the Mevlid, hanende and composer and having served as a bridge in the classical style's reaching today, Zeki Altun died on September 08, 1999.