The role of human resources management in organizational effectiveness

Abstract

İnsan Kaynakları Yönetimi ve Örgütsel Etkinlik kavramları neredeyse Sanayi Devrimi’nin başlangıcına dayanan pek çok araştırmaya konu olmasına rağmen; bu kavramların ayriyeten kalkınan ülkelerdeki örgütlere faydalarının da incelenmeye ihtiyacı vardır. Bu çalışma, kar amaçlı örgütlerde / şirketlerde insan kaynakları uygulamaları ile örgütsel etkinlik göstergeleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır ve Türkiye’nin 500 büyük sanayi kuruluşunda uygulanmıştır. Türkiye’de bu ilişkiyi veya benzer konuların ilişkisini inceleyen sadece birkaç çalışma vardır. Ayrıca bu araştırma, bir örgütteki örgütsel etkinliğin güçlü bir şekilde insan kaynakları yönetimine dayandığı görüşündedir. Bununla beraber, insan kaynakları bölümü olmasına ve olmamasına; insan kaynakları bölümünün firmada bulunma süresine; firmanın faaliyet gösterme süresine; örgütün büyüklüğüne; yerli veya yabancı firma oluşuna ve faaliyet gösterdiği sektöre göre örgütsel etkinlik göstergeleri de incelenmiştir. Önceki çalışmalarda, insan kaynakları uygulamalarının yedi boyuttan oluştuğu (seçme sistemi, iş analizi, eğitim ve gelişim sistemi, performans yönetimi, ücret sistemi, kariyer sistemi ve çalışan katılımı) ve örgütsel etkinlik göstergelerinin dokuz boyuttan oluştuğu (üretkenlik – verimlilik, kalite, çalışanlar arası bağlılık, uyum yeteneği – hazır olma, bilgi yönetimi – iletişim, büyüme, planlama – hedef belirleme, insan kaynakları gelişimi, istikrar – kontrol) ortaya konulmuştur. Sonuçlar göstermiştir ki araştırmaya katılan firmalar, insan kaynakları uygulamalarını altı grupta toplamaktadır: eğitim, performans yönetimi, kariyer planlama – çalışan katılımı, ücret – menfaat yönetimi, iş tanımı, seçme – işe alma sistemi. Katılımcı firmalar aynı zamanda örgütsel etkinliği beş grupta toplamıştır: uyum yeteneği – istikrar – kalite, bilgi yönetimi – insan kaynakları gelişimi, planlama, büyüme, verimlilik – çalışanlar arası bağlılık. Buna ilaveten, sonuçlara göre insan kaynakları uygulamalarının örgütsel etkinlik üzerinde ciddi bir etkisi olduğu ve örgütsel etkinlik oranının insan kaynakları olan ve olmayan firmalarda farklılık gösterdiği ortaya konulmuştur. Son olarak, insan kaynakları bölümünün firmada bulunma süresine, örgütün büyüklüğüne, yerli veya yabancı firma olmasına ve faaliyet gösterdiği sektöre göre örgütsel etkinlik skorlarının farklılık gösterdiği bulunmuştur. Diğer taraftan, firmanın faaliyet gösterdiği süreye göre, örgütsel etkinlik skorlarında bir farklılık ortaya çıkmamıştır.Although the studies of human resources management (HRM) and organizational effectiveness (OE), have been the object of much researches almost since Industrial Revolution; there is additionally a need to continue investigating the contributions of them for organizations in progressive countries, like Turkey. This study investigates the relationship between human resources practices and organizational effectiveness indicators within profit organizations / companies, and was applied to Turkey’s top 500 industrial enterprises. There are only a few studies which examined this relationship or the relationship between related subjects in Turkey. Also, this study assumes that organizational effectiveness strongly depends on human resources management in an organization. Moreover, it is searched whether there are differences in the extent of organizational effectiveness based on; - organizations having an HR department and non-having an HR department, - the duration of establishment of the HR department, - the duration of company being actively operate, - the organization size, - being national or international firm, - sector in which company actively operate. Previous studies found that human resources practices consisted of seven dimensions (selection system, job analysis, training and development system, performance management, compensation system, career management, employee participation) and organizational effectiveness indicators consisted of nine dimensions (productivity-efficiency, quality, cohesion, adaptability-readiness, information management-communication, growth, planning-goal setting, human resource development, stability-control). The results of this study indicated that organizations categorized human resources practices into six factors: training, performance management, career planning – employee participation, compensation – benefits management, job definition, selection – recruitment system. They also categorized organizational effectiveness into five factors: adaptability – stability – quality, information management – human resources development, planning,