Fârâbî'de yoktan var olma eleştirisi

Abstract

ÖZETFÂRÂBÎ’DE YOKTAN VAR OLMA ELEŞTİRİSİBu çalışma, Yunan filozoflarında yoktan var olma düşüncesinin bulunduğu iddiasını Fârâbî’nin Harfler Kitabı adlı eserindeki aktarımları ve onun bu düşünceye eleştirileri bağlamında analiz etmektedir. Bu bağlamda, Fârâbî’nin aktarımları hem İslam dünyasındaki hem de İslam öncesi döneme ait felsefe tarihi çalışmaları açısından incelenmiştir. Böylece Fârâbî’nin, Yunan filozoflarında yoktan var olma düşüncesinin bulunduğuna dair iddiasının gerek İslam kaynakları gerekse İslam öncesi dönemdeki felsefe tarihi çalışmaları ile desteklendiği gösterilmektedir. Diğer taraftan, Fârâbî’nin mutlak yokluktan varlığın meydana geldiği düşüncesinin felsefî düzlemde gayri makul olduğunu nasıl temellendirdiği sorgulanmıştır. Bu sorunun cevaplanması için, Fârâbî’nin “mevcûd” felsefesi dayanakları ile beraber tahlil edilmiştir. Böylece Fârâbî’nin yoktan var olma teorisini felsefî dilin noksanlığı gerekçesiyle eleştirdiği ve bu eleştiriyi Yunan filozoflarına yönelttiği ortaya konmuştur.

ABSTRACTAL-FĀRĀBĪ’S CRİTİQUE OF COMİNG İNTO BEİNG OUT OF NOTHİNGThis study analyzes the assertion that Greek philosophers have the idea of existence out of nothing in the context of al-Fārābī’s narratives in Kitāb al-Hurūf and his critique of this idea. In this respect, the narratives of al-Fārābī were examined in terms of studies of the history of philosophy both in Islamic world and in the pre-Islamic period. Thus, it is shown that al-Fārābī’s claim that Greek philosophers have the idea of coming into being out of noting is supported by both Islamic sources and the studies of the history of philosophy in the pre-Islamic period. On the other hand, it was questioned how al-Fārābī grounded the idea that existence came into the being out of absolute absence is irrational on the philosophical level. To answer this question, al-Fārābī’s philosophy of “mawjūd” was analyzed together with its foundations. Thus, it was revealed that al-Fārābī criticized the theory of coming into being out of nothing for the lack of philosophical language and directed this criticism towards Greek philosophers.