Gelişmekte olan ülkelerde tasarrufları etkileyen değişkenler ve bankacılık ilişkisi; panel veri analizi

Abstract

Tasarruflar, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde önemli bir yere sahiptir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde yurtiçi tasarruflar, yatırımlar için gerekli olan sermaye oluşumu ve sürdürülebilir büyümenin sağlanabilmesinde belirleyici rol oynar. Gelişmekte olan ülkelerin süregelen yatırım ve istikrarlı büyüme ihtiyaçlarıdikkate alındığında bu ülkelerde ekonomi politikalarının önceliklerinden birisi; yurtiçi tasarrufların yeterli düzeye ulaştırılması olmalıdır. Ülke ekonomileri için yurtiçi tasarrufların son yıllarda ulusal değerinin artması ve yeniden ön plana çıkması nedeniyle bu çalışmanın amacı; gelişmekte olan ekonomilerde yurtiçi tasarrufları etkileyen faktörler ve tasarruflar ile aralarındaki ilişkinin yönü-boyutunu tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda tasarruflar ile ilgili teorik ve uygulamalı literatür incelendikten sonra, Türkiye gibi üst-orta gelir grubunda yer alan gelişmekte olan ülkelerin 2000-2015 dönemi verileri kullanılarak panel veri analizi yöntemi ile araştırma yapılmıştır. Bununla birlikte küresel finans krizinin etkilerini gözlemlemek için kriz kuklası modele dahil edilerek yapısal kırılma incelenmiştir. Yapılan çalışmanın bulguları, üst-orta gelir grubunda yer alan gelişmekte olan ülkelerde yurtiçi tasarrufları arttırıcı yönde en belirgin etkiyi, GSYİH’daki artışın yaptığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte özel sektöre verilen krediler ile yurtiçi tasarruflar arasındaki ilişki anlamlı ve pozitif yönlü bulunmuştur. Bu ilişki bankacılık ile tasarruflar ve ülke ekonomisi arasındaki bağlantıyı göstermektedir. Yurtiçi tasarrufları negatif yönde etkileyen faktörlerin ise etki düzeylerine göre sırasıyla ulusal tüketim harcamaları, işsizlik, kentleşme, reel faiz oranı olduğu görülmüştür.

The concept of savings has a crucial place for both developed and developingcountries. Domestic savings, especially in developing countries, is an important prerequisite for capital formation and sustainable growth, and therefore raising domestic savings should be one of the priorities of economic policies. When the ongoinginvestments and stable growth needs of developing countries are considered, one of the priorities of economic policies in these countries is ensuring domestic savings reach a sufficient level. Given the increasing importance on domestic savings in the recent years for the country’s economies, this paper aims to identify the main determinants of domestic savings and the direction-dimension of the relationships between the factors that affect domestic savings in emerging economies. This paper examines the main determinants of domestic savings using panel data analysis between 2000 and 2015 on upper-middle income developing countries, such as Turkey. However, to see the effects of the global financial crisis, structural breaks were investigated by incorporating the crisis puppetmodel. Findings of the study shows that the GDP growth is the most significant effect on domestic savings in the upper-middle emerging countries. There has been a positive correlation between private credit and domestic savings, showing connection between banking sector, savings, and economies. Additionally, the findings show that national consumption expenditure, unemployment, urbanization, and real interest rate have negative effects on domestic savings.