Sosyomatematiksel normların oyunlaştırmaya göre tasarlanan sekizinci sınıf olasılık öğretiminde incelenmesi

Abstract

Bu araştırmada, oyunlaştırma uygulamaları kullanılan olasılık öğretimi derslerinde var olan sosyomatematiksel normlar gözlemlenmiştir. Araştırmanın amacına uygun olarak yorumlayıcı paradigma yöntemlerinden biri olan betimleyici durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma, İstanbul’da bir ortaokulun sekizinci sınıfı ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılacak öğrenciler sınıfın doğal ortamının korunması açısından sınıftaki tüm öğrencilerin katılabildiği bir sınıf olarak belirlenmiştir. Yıllık planda olasılık öğretimi kazanımlarına ayrılan 5 haftalık sürede toplamda 20 ders saati boyunca gözlemlenmiştir. Çalışmanın verileri derslerde alınan ses ve video kayıtları, yarı yapılandırılmış ders gözlem formu, öğrencilerle mülakat kayıtları ve ders içi dokümanlar yoluyla toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış gözlem formu literatürden elde edilen sosyomatematiksel normları içermektedir. Bu bağlamda, gözlem formunda yer alan sosyomatematiksel normlar bu çalışmada literatürdeki tanımları dikkate alınarak “açıklamalar”, “çözümler”, “kontrol” ve “matematiksel özgürlük” olarak dört başlık altında kategorize edilmiştir. Sosyomatematiksel normlar literatürde ele alındığı tanımlarıyla kodlanmış ve sınıf içi diyaloglar transkript edilerek işaret ettiği sosyomatematiksel normlara göre incelenmiştir. Veri analizi, Cobb ve meslektaşlarının sosyomatematiksel normlar teorik çerçevesinde yapılmıştır. Çalışmada gözlemlenen sosyomatematiksel normlar ele alındığında en çok elde edilen bulguların, açıklamalar ve çözümler kategorisine ait olduğu gözlemlenmiştir. Açıklamalar kategorisinde “Kabul edilebilir matematiksel açıklama ve öğretmenin yaptığı açıklamalar öğrenciye göre farklılık gösterir” normu ile “Açıklamalar hızlıca kavranabilir olmalıdır” normu; çözümler kategorisinde “Matematiksel fark ve farklı çözüm”, “Sofistike çözüm” ve “Kolay, basit ve etkili çözüm” normları; kontrol kategorisinde “Doğrulama” ve “Hataların öğrenme fırsatlarına dönüşmesi” normları ve son olarak matematiksel özgürlük kategorisinde “Öğrenci özerkliği” ve “Öğretmenin öğrencileri zorlaması beklenir” normlarına ilişlkin bulgular elde edilmiştir. Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde, literatürde ele alınan sosyomatematiksel normlar ve bu çalışmada gözlemlenen normların kıyaslaması yapılmış ve farklılıkların nedenleri tartışılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmenlerde ve öğretmen adaylarında sosyomatematiksel normların farkındalığına dair çalışmalar yapılması vurgulanarak çalışmanın yapıldığı sınıf mikro kültürü olan oyunlaştırmanın, incelenen sosyomatematiksel normlarla ilişkili olup olmadığının araştırılması gelecek çalışmalar için önerilmiştir.

In this study, socio-mathematical norms in probability teaching courses using gamification applications were observed. In accordance with the purpose of the research, descriptive case study, which is one of the interpretative paradigm methods, was used. The study was carried out with the eighth grade of a secondary school in Istanbul. The students who will participate in the study are determined as a class where all students in the class can participate in order to protect the natural environment of the class. It has been observed for a total of 20 lesson hours in the five week period allocated for probability teaching achievements in the annual plan. The data of the study were collected through audio and video recordings taken in the lessons, semi-structured lesson observation form, interview recordings with the students and in-class documents. The semi-structured observation form includes socio-mathematical norms obtained from the literature. In this context, socio-mathematical norms in the observation form were categorized under four headings as explanations, solutions, control and mathematical freedom, taking into account the definitions in the literature in this study. Sociomathematical norms were coded with their definitions in the literature, and the dialogues were transcribed and analyzed according to the sociomathematical norms pointed out. Data analysis was conducted within the framework of the sociomathematical norms theory of Paul Cobb and colleagues. Findings related to the norms of “Acceptable mathematical explanation and the explanations made by the teacher differ according to the student” and “Explanations should be quickly comprehended”; “Mathematical difference and different solution” in the explanations category, “Sophisticated solution” and “Easy, simple and effective solution” norms in the solutions category; “Confirmation” and “Conversion of mistakes into learning opportunities” in the control category, and finally “Student autonomy” and “Teachers are expected to challenge students” norms in the mathematical freedom category were obtained. In the following parts of the study, the socio-mathematical norms discussed in the literature and the norms observed in this study were compared and the reasons for the differences were discussed. In line with the findings, it was suggested for future studies to investigate whether gamification, which is the classroom microculture, where the study was conducted, is related to the examined socio-mathematical norms, by emphasizing the awareness of socio-mathematical norms in teachers and teacher candidates.