Barma yaylası tarihi ve yayla şenlikleri

Abstract

Kitap, Giriş’in haricinde iki ana bölümden teşekkül etmektedir. Giriş bölümünde; Türk Tarihi’nde yayla ve meranın önemi, yayla evleri, Doğu Karadeniz bölgesinde yaylacılığın hangi dönemde ve kimler tarafından başlatıldığı, Osmanlı Devleti döneminde yaylacılık yapanlardan ne tür vergiler alındığı ve yaylacılığın hangi boyutta olduğu tespite çalışıldı. Barma Yaylası ve Kuruluş Tarihi adını taşıyan birinci bölümde, \"Barma\" kelimesinin anlamı ve bu adla anılan yaylanın ne zaman ve kimler tarafından kurulduğu, hangi köylere ait olduğu arşiv belgeleriyle ortaya konuldu. Yaylada bulunan mezarlıkların kaç tane olduğu ve bu mezarlarda kimlerin yattığı mezar taşlarından belirlenmeye çalışıldı. Bölgede kayıtlara geçen en eski yaylaların hangileri olduğu, Maraşlı Şeyh Osman Efendi, oğlu ve torununa hangi yaylaların tahsis edildiği ve bunların ne tür görevlerinin olduğu belgelere dayanılarak açıklandı. Barma Yaylası’na ait mera yerlerinden olan Balustala (Siçanoba) ve Hanzar mezraları ile ilgili Paçan köyleri ile ilgili ne tür ihtilafların yaşandığı ve bu ihtilafların kadı ilâmlarına ve padişah fermanlarına rağmen nasıl sürdüğü ele alındı. 1970’lerden itibaren Dağardı köylülerinin Barma Yaylası’na ne tür müdahalede bulundukları resmî evraklarla tespite çalışıldı. Ayrıca bölgede cereyan eden diğer yayla ve mezralarla ilgili bazı ihtilafların neler olduğu kayıtlar ışığında günyüzüne çıkarıldı. Yayla Ortası Şenlikleri (Otçu Göçü) adını taşıyan ikinci bölümde; Barma Yaylası, Sultanmurat, Kuşmer ve çevre yaylarda yaylaya çıkış ve inişlerde yapılan şenlikler ile Yayla Ortası Şenlikleri ele alındı. Bu şenliklerin Tirebolu ve Şalpazarı çevresinde yapılan Otçu Göçü şenlikleriyle bir ilişkisi olup olmadığı araştırılarak her iki bölgedeki yayla şenliklerinin aynı kültür çevresine ait olduğu sonucuna varıldı. Yapılan yayla şenliklerinde ve bölgede söylenen türkülerde Barma Yaylası ve çevre mezralarının yeri tespite çalışıldı.