Mekanik ventilatöre bağlı pediyatrik hastalarda yapay göz damlası ve serum fizyolojik ile yapılan göz bakımının yüzeyel göz hasarına etkisi

Abstract

Mekanik ventilatöre bağlı pediyatrik hastalarda yapay göz damlası ve serum fizyolojik ile yapılan göz bakımının yüzeyel göz hasarına etkisi Amaç: Bu araştırmanın amacı, mekanik ventilatöre bağlı pediyatrik hastalarda yüzeyel göz hasarlarının önlenmesinde yapay göz damlası ve serum fizyolojik ile gerçekleştirilen göz bakımının etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Kasım 2024–Ocak 2025 tarihleri arasında İstanbul'da bir üniversite hastanesinin çocuk yoğun bakım kliniğinde randomize kontrollü deneysel olarak yürütüldü. Klinikte çalışan hemşirelere göz bakımı eğitimi verildi. Örneklem, mekanik ventilatöre bağlı tedavi gören 21 pediyatrik hastadan ve bu hastaların toplam 42 gözünden oluştu. Tüm hastalar hem deney (yapay göz damlası) hem de kontrol (serum fizyolojik) grubunda yer aldı. Göz sağlığına ilişkin değerlendirmeler; göz kapanma derecesi, Schirmer testi (gözyaşı sekresyonu) ve Fluorescein boyama testi (kornea epitel bütünlüğü) ile beş gün süresince izlendi. Verilerin analizinde normallik dağılımı Shapiro-Wilk testi ile değerlendirildi ve uygun non-parametrik testler kullanıldı. Bulgular: Yapay göz damlası grubunda, üçüncü günden itibaren göz kapanma refleksinin daha iyi korunduğu saptandı (p<0,001). Schirmer Testi sonuçları yapay göz damlası grubunda istatistiksel olarak anlamlı artış gösterirken (p<0,001), serum fizyolojik grubunda gözyaşı üretimi giderek azaldı. Fluorescein testi sonuçlarında ise yapay göz damlası grubunda tüm izlem süresi boyunca kornea epitel bütünlüğü korunurken, serum fizyolojik grubunda pozitif boyanma oranı beşinci günde %76’ya ulaştı (p<0,001). Yapay göz damlası grubunda göz sağlığı parametreleri zamana paralel olarak olumlu yönde değişim gösterdi (p<0,05). Sonuç: Mekanik ventilatöre bağlı pediyatrik hastalarda göz sağlığının korunmasında yapay göz damlası ile uygulanan göz bakımının, serum fizyolojik bakımına kıyasla daha etkili olduğu sonucuna varıldı. Yapay göz damlası; göz kapanma refleksini koruma, gözyaşı üretimini artırma ve kornea epitel bütünlüğünü sürdürmede üstünlük sağlamaktadır. Bulgular, yoğun bakım ünitelerinde uygulanacak göz bakım protokollerinde yapay göz damlasının birincil seçenek olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve hemşirelerin bu konuda eğitilerek bakımın standardize edilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Comparison of eye care with artificial eye drops and saline on ocular surface disease in mechanical ventilator-dependent paediatric patients Objective: This study aimed to comparatively evaluate the effects of artificial tear drops and normal saline on the prevention of superficial ocular surface damage in mechanically ventilated pediatric patients. Materials and Methods: This randomized controlled experimental study was conducted between November 2024 and January 2025 in the pediatric intensive care unit of a university hospital in Istanbul, Turkey. Training of eye care were conducted 2ort he nurses working in the clinic. The sample consisted of 21 pediatric patients undergoing invasive mechanical ventilation, with a total of 42 eyes included. Each patient received both artificial tears and normal saline eye care in a crossover design to minimize the effect of external variables. Ocular surface health was evaluated over five consecutive days using three parameters: eyelid closure score, Schirmer test (tear secretion), and fluorescein staining test (corneal epithelial integrity). Data were analyzed using Shapiro-Wilk for normality, and non-parametric statistical tests were applied accordingly. Results: A statistically significant improvement in eyelid closure scores was observed in the artificial tear group starting from day 3 (p<0.001). Schirmer test results showed a significant increase in tear secretion in the artificial tear group (p<0.001), while a decrease was noted in the saline group. Fluorescein staining revealed no epithelial damage in the artificial tear group throughout the study period, whereas the rate of positive staining in the saline group increased to 76% by day 5 (p <0.001). Eye health parameters in the artificial eye drop group showed positive changes over time (p<0.05). Conclusion: Artificial tear application was found to be significantly more effective than normal saline in preserving ocular health in mechanically ventilated pediatric patients. Artificial tears provided better protection of eyelid closure reflexes, enhanced tear secretion, and preserved corneal epithelial integrity. These findings support the recommendation of using artificial tear drops as the first-line eye care intervention in pediatric intensive care units and highlight the need for standardized eye care protocols and nurse training in this area.