İlköğretim ikinci kademe okullarında yapılan müzik eğitiminin, öğrenciye,müziksel biliş,tutum ve müzik yaşantısının oluşumu yönünden etkisi

Abstract

Formal eğitim uygulamaları, bireyi üç yönden geliştirmeyi hedefler. Bunlar: Bilgi, duygu ve beceri yönleridir. Müzik eğitimi ise, bireyin duygusal yönünün eğitilmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle, tarihsel gelişim süreci içerisinde, müzik eğitimine verilen önem, giderek artmıştır. Ülkemizdeki tarihsel gelişim sürecinde müzik eğitiminin gelişimine göz atacak olursak: Osmanlı İmparatorluğunda 1826 yılına dek dini ve programsız bir müzik eğitimi uygulandığını görürüz. Bu tarihten sonra, askeri müzik eğitimi alanında görülen batıya yaklaşma çabaları, çok sınırlı bir şekilde Cumhuriyet dönemine kadar devam etmiştir. Cumhuriyetin ilk dönemlerinde, Atatürk'ün çabalarıyla atılım yapan müzik eğitimimiz, Ulu Önderimizin ölümüyle beraber eski gelişim hızını yitirmiş, bazı dönemlerde önemli gelişmeler görülse de, ülkemiz müzik eğitimi günümüze kadar istenen düzeye asla ulaşamamıştır. İlköğretim ikinci kademe okullarında, yapılan müzik eğitiminin öğrenciye müziksel bilgi, tutum ve müzik yaşantısı yönünden etkisinin araştırıldığı bu çalışmada, eğitimin bu üç bağımlı değişken üzerindeki etkisi sınanmadan önce, bu değişkenleri doğrudan ya da dolaylı yönden etkileyen kültür, zeka, kişilik, teknolojik gelişim ve globalleşme, ergenlik ve aile gibi faktörler üzerinde durulmuştur. Araştırmanın evreni, halen ülkemizde faaliyet gösteren üç tür okul olan özel okul, devlet okulu ve anadolu liselerinden seçilen öğrencilerden oluşturulmuştur. Öğrencinin müziksel bilgi düzeyinin ölçülmesinde, araştırmacı tarafından hazırlanan müziksel bilgi testi, tutumsal düzeyi ölçmek için ise, Dç. Ayfer Kocabaş tarafından hazırlanan üç aralıklı, Likert tipi müziksel tutum ölçer kullanılmıştır. Test ve tutum ölçer, gerek bir sene içerisindeki tutumsal ve bilgisel gelişimi görmek, gerekse öğrencinin sekizinci sınıftan mezun olurken varmış olduğu son noktayı görmek amacıyla aynı öğretim yılı başında ve sonunda olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Bunun yanında, öğrencinin müzik yaşantısıyla ilgili bilgi edinebilmek amacıyla, tutum ölçerle beraber öğrencinin müzik yaşantısına yönelik beş soru yöneltilmiştir. Verilerin değerlendirilmesi aşamasında, müziksel bilgi, tutum ve müzik yaşantısı yönünden bir sene içerisinde görülen gelişimin ortaya koyulurken İlişkili Grup t testi tekniği kullanılmıştır. Bilgi-tutum gelişim ve düzeylerinin ne derecede birbirine paralel olduğunun belirlenmesinde ise korelasyon ve elde edilen t testi sonuçlarının karşılaştırılmasından yararlanılmıştır. Müzik yaşantısıyla ilgili olarak elde edilen veriler ise, yüzdelik oranları vasıtasıyla değerlendirilmiştir. Yapılan testler, uygulanan istatistik teknikler sonucunda öğrencilerin, ne müziksel bilgi, ne müziksel tutum ve ne de müzik yaşantısı yönünden istenen düzeyde olmadıkları ve yapılan müzik eğitimi neticesinde, beklenen gelişmeyi gösteremedikleri görülmüştür.. Bu sonuç bizi, yapılmakta olan müzik eğitiminin, öğrenci üzerinde gerektiği gibi etkili olamadığı ve öğrenciyi beklenen müziksel seviyeye getirmekten çok uzak olduğu yargısına ulaşmamızı sağlamıştır. Bu araştırma sonucunda varılan gelen yargı, halen ülkemizde sürdürülmekte olan müzik eğitimi uygulamalarının, büyük eksiklik ve yanlışlıklar içerdiğinin en belirgin ifadesidir.