Annelerin çocukluk çağı travmaları, yetişkinlikteki disosiyasyon düzeyleri, duygu düzenleme becerileri ve ebeveynliklerindeki kapsayıcı işlevleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı; annelerin çocukluk çağı travmaları, yetişkinlikteki disosiyasyon düzeyleri, duygu düzenleme güçlüğü ve ebeveyn çocuk kapsayıcı işlevi arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu çalışmada, çocukluk çağı travmaları ile duygu düzenleme güçlüğü ve ebeveyn çocuk kapsayıcı işlevi arasında dissosisyasyon düzeylerinin aracı rolünün araştırılması hedeflenmektedir. Araştırma 0-18 yaş aralığında çocuğu olan 20-60 yaş arasındaki 400 katılımcı anne ile yürütülmüştür. Araştırmada genel tarama modellerinden biri olan “İlişkisel Tarama Modeli” kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi uygun örnekleme yöntemi ve basit seçkisiz yöntem ile seçilmiştir. Araştırma verileri Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Ebeveyn Çocuk Kapsayıcı İşlev Ölçeği (EÇKİÖ), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) ve Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DYÖ) ile toplanmıştır. Normallik varsayımı sağlandığı için, çalışmada kullanılan ölçeklerin sosyodemografik değişkenler açısından karşılaştırılması amacıyla; iki kategorili değişkenler için, Bağımsız Örneklemler T-testi; ikiden fazla kategoriye sahip değişkenler için, Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre Çocukluk Çağı Travmaları, Dissosiyatif Yaşantı Düzeyleri, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Ebeveyn Çocuk Kapsayıcı İşlevi arasında pozitif yönlü, anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. ÇÇTÖ, Duygusal İstismar, Duygusal ve Fiziksel İhmal alt boyutları ve ölçek toplam puanları ile DDGÖ toplam ve alt boyutlar arasında arasında pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. DYÖ toplam ve tüm alt boyutlar ile DDGÖ toplam ve tüm boyutlar puanları arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda Çocukluk Çağı Travmalarının Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Ebeveyn Çocuk Kapsayıcı İşlevi üzerindeki etkisinde dissosiyatif yaşantıların aracı rolü olduğu sonucuna varılmıştır. Demografik değişkenlerden kendi doğum sürecine ilişkin beklenti durumu ve anne ile ilişki durumu değişkenlerinin tüm ölçeklerin puanlarına göre farklılaştığı saptanmıştır.

The aim of this study is to examine the relationships between mothers' childhood traumas (CT) and adulthood dissociation levels, emotion regulation difficulty and parent child containing function and the mediating role of dissociation between the scales. The research was carried out with 400 female participants between the ages of 20-60 who had children between the ages of 0-18. Relational scanning model as one of the general scanning models was used in this research. The sample of the study was selected by convenient sampling method and simple random method. Research data was collected with Demographic Information Form, Childhood Trauma Scale (CTQ), Dissociative Experiences Scale (DES), Parent Child Containing Function Scale (PCCFS) and Difficulty in Emotion Regulation Scale (DERS). Since the assumption of normality was provided, Independent Samples T-test was used for two-category variables and One-Way ANOVA was used for variables with more than two categories in order to compare the scales used in the study in terms of sociodemographic variables. According to the results obtained in the study, it was determined that there is a positive and significant relationship between mothers’ Childhood Traumas, Difficulty in Emotion Regulation, Parent Child Containing Function and Dissociative Experience Levels. It was determined that there was a moderately significant positive correlation between CTQ Emotional Abuse, Emotional and Physical Neglect subscales and total scale scores and DERS total and sunscale scores. A positive and moderately significant correlation was found between DES total and subscale scores and DERS total and subscale scores. As a result of the research, it was concluded that dissociative experiences have a mediating role in the effect of CT on Emotion Regulation Difficulty and Parent Child Containing Function. Among the demographic variables, expectancy of birth and relationship with mother were found to be differed according to all scales.