Belediyelerde kaynak kullanımında etkinliğin sağlanması bakımından sayıştay denetimi

Abstract

Belediyelerde kaynak kullanımında etkinliğin sağlanması bakımından sayıştay denetimi Belediyeler, yerel halkın ortak ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlü yerinden yönetim kuruluşlarıdır. Tarihsel süreçte kentsel altyapı ve temizlik hizmetleriyle sınırlı kalan belediyeler, günümüzde sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda çok boyutlu faaliyetler yürüten kurumlar haline gelmiştir. Ancak bu genişleyen hizmet yelpazesi, mali özerklik ve kaynak tahsisinde etkinlik sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Kaynak tahsisinde etkinlik, mevcut kaynakların en verimli biçimde kullanılarak yerel refahın en üst düzeye çıkarılmasını ifade eder. Bu bağlamda belediyelerin kaynak kullanımındaki etkinliği, mali bağımsızlık düzeyi ve denetim mekanizmalarının işlevselliği araştırılması gereken önemli konulardır. Bu çalışma, 2020–2025 yılları arasında Sayıştay Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporları temelinde belediyelerin kaynak tahsisinde etkinliğini incelemektedir. Araştırmada, belediyelerin mali yapısı, gelir ve harcama eğilimleri, mali özerklik düzeyleri ile Sayıştay denetimlerinin işlevselliği analiz edilmiştir. Çalışmanın özgün yönü, raporlarda yer alan tespitleri uygulamadaki örneklerle ilişkilendirerek etkinlik sorunlarının nedenlerini somut biçimde ortaya koymasıdır. Elde edilen bulgular, Sayıştay denetiminin belediyelerde mali disiplin ve hesap verebilirlik açısından önemli bir işlev gördüğünü, ancak kaynak kullanımında etkinliğe tam anlamıyla ulaşılmadığını göstermektedir. Bu çerçevede, mali özerkliğin güçlendirilmesi ve kaynak yönetiminde verimliliğin artırılmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.The importance of the court of accounts audit in ensuring efficiency in resource use in municipalities Municipalities are decentralized administrative bodies responsible for meeting the common needs of local residents. Historically limited to urban infrastructure and sanitation services, they have evolved into multifaceted institutions providing social, cultural, and economic services. However, this expansion of responsibilities has brought challenges regarding fiscal autonomy and efficiency in resource allocation. Efficiency in resource allocation refers to the optimal use of available resources to maximize local welfare. In this context, municipalities’ effectiveness in resource utilization, their level of financial independence, and the functionality of audit mechanisms have become critical issues requiring analysis. This study examines the efficiency of resource allocation in municipalities based on the Turkish Court of Accounts (Sayıştay) External Audit General Evaluation Reports between 2020 and 2025. It analyzes the fiscal structure of municipalities, their revenue and expenditure trends, degrees of financial autonomy, and the functionality of Sayıştay audits. The originality of the study lies in linking the inefficiencies identified in audit reports with real-world municipal practices, thereby offering a concrete understanding of the underlying causes of inefficiency. The findings indicate that while Sayıştay audits play a significant role in ensuring financial discipline and accountability, full efficiency in municipal resource use has yet to be achieved. Consequently, the study proposes recommendations aimed at strengthening fiscal autonomy and improving resource management efficiency in local governments.