Bir işyerinde çalışan bireylerin ruhsal durumlarının değerlendirilmesi

Abstract

BİR İŞYERİNDE ÇALIŞAN BİREYLERİN RUHSAL DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma, bir işyerinde çalışan bireylerin ruhsal durumları ve bunu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, İstanbul ilindeki bir işyerinde Mart – Ekim 2005 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evrenini iş yerindeki tüm çalışanlar (N=1875), örneklemini ise “sistematik örnekleme yöntemi” kullanılarak seçilen çalışanlar (n=460) oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama amacıyla, araştırmacı tarafından literatüre dayalı olarak geliştirilen ve uzman görüşüne sunulan Bilgi Formu (Ek:1) ve Spitzer ve ark. tarafından geliştirilmiş, Çorapçıoğlu ve ark. tarafından Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan KıSA Ölçeği (Ek:2) kullanılmıştır. Araştırmanın verileri bilgisayar ortamında değerlendirilmiş olup, Oneway Anova testi, Kruskal Wallis testi, Ki-Kare testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda KıSA ölçeğine göre, çalışanların % 13.3’ünde (n=61) minör depresif, % 10.7’sinde (n=49) majör depresif, % 10’unda somatoform (n=46) ve % 6.3’ünde (n=29) panik bozukluk belirtileri saptanmıştır. Çalışanların % 77.2’si (n=355) kendilerini en fazla iş yerinde stresli hissettiklerini belirtirken; % 9.8’i (n=45) evde, % 3.9’u (n=18) okul ortamında ve % 9.1’i (n=42) sosyal ortamlarda kendilerini stresli hissettiklerini belirtmişlerdir. Kadın çalışanlarda somatoform ve panik bozukluk belirtileri görülme oranı erkek çalışanlardan anlamlı derecede yüksektir (χ2=25.919, p=0.001). Alkol-sigara kullanımı, doktora başvuru nedeni ve sıklığı, ilaç kullanım sıklığı, sosyal faaliyetlere katılım ile somatoform bozukluk, panik bozukluk ve depresif bozukluk belirtileri arasında istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bir ilişki (p=0.001) olduğu, kendini işyerinde stresli hisseden bireylerin daha çok ruhsal bozukluk belirtisi gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak; iş stresinin ruhsal durumu etkileyebileceği ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde işyerine yönelik ruh sağlığı ile ilgili çalışmaların gerekliliği belirlenmiştir. Anahtar Kelimler: Hemşirelik, ruhsal durum, iş stresi, depresif bozukluk, panik bozukluk, somatoform bozukluk

PSYCHOLOGICAL STATUS EVALUATİON OF INDIVIDUALS WORKING IN A WORKPLACE This definitive study is intended to determine and evaluate the psychological status of individuals employed at in enterprise. This study was carried out at an enterprise the city of Istanbul between the dates of March – October 2005. Of the 1875 people constituting the range, n=460 individuals were taken as subjects using “systematic sampling method” through probability sampling system. Individual Data form (Enclosure:1) developed by the researcher based on literature and presented to expert view; and KiSA (scala and Turkish) (Enclosure:2) developed by Spitzer et. al.. Validation and adoption Turkey made by Corapcioglu and et. al., were used. Research data was evaluated by computers for collection of data with Oneway Anova test, Kruskal Wallis test and Ki-Kare test. According to KiSA scale, 13.3 % (n=61) of employees were classified as minor depressive, 10.7 % (n=49) as major depressive, 10 % (n=46) as having somatoform disorders and 6.3 % as having panic disorders. While 77.2 % (n=355) of employess stated they felt stress mostly at work, 9.8 % (n=45) stated the home, 3.9 % (n=18) the school, and 9.1 % (n=42) at social circles. The rate of somatoform and panic disorder in women is significantly higher than those in men (p= 0.001). It was determined that statistical relation between habits such as use of tobacco/ alcohol, frequency of doctor visits, reasons of visiting the doctor, participation in social activities, frequency in using medicine and KiSA scale (p.0.001) was significantly high and also that individuals who feel tense while working tend to have more psychological disorders. On the basis of collected data it was determined that work stress could influence the individuals psychological status and that as first-step in providing good mental health conditions work place should get assistance from experienced psychological nurses and personnel. Key Words: Nurse, Psychological Disorder, Work Stress, Depression, Panic Disorder, Somatoform Disorder.