Mehmed Münib Ayıntabi ve el-Makametü'l-Viladiyye ve'l-Makaletü'l-Miladiyye adlı eserinin tahkik ve tahlili

Abstract

MEHMED MÜNÎB AYINTÂBÎ VE EL-MAKÂMETÜ’L-VİLÂDİYYE VE’L-MAKÂLETÜ’L-MÎLÂDİYYE ADLI ESERİNİN TAHKİK VE TAHLİLİBu çalışmada XVIII. yüzyılın son yarısı ile XIX. yüzyılın ilk çeyreğine tekabül eden zaman diliminde yaşamış olan Osmanlı müelliflerinden Mehmed Münîb Ayıntâbî (ö.1238/ 1823) ve onun “el-Makâmetü’l-Vilâdiyye ve’l-Makâletü’l-Mîlâdiyye” isimli eseri konu edilmiştir. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde Ayıntâbî’nin hayatı ve eserleri yaşadığı dönem bağlamında incelenmiştir. İkinci bölümde “el-Makâmetü’l-Vilâdiyye”nin tahlili yapılmış; bu tahlile basamak olması için öncelikle Arap edebiyatında makâme türünün tarihçesi ve genel özellikleri incelenmiş, sonrasında söz konusu eser; nüshalarının vasıfları, telif sebebi, konusu, kaynakları, muhtevası, üslubu ve kullanılan edebî sanatlar açısından ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise eserin tahkikine (edisyon kritik) yer verilmiştir. Bu çalışmayla Osmanlı döneminde üretilen eserlerden biri gün yüzüne çıkartılarak, dönemin doğru anlaşılmasına hizmet etmek ve Arap edebiyatı Osmanlı dönemi literatürüne mütevazı bir katkıda bulunmak hedeflenmiştir.

MEHMED MÜNĪB AYINTᾹBĪ AND THE CRITICAL EDITION AND ANALYSIS OF HIS WORK TITLED AS AL-MAQᾹMAH AL-VİLᾹDİYYAH WAL-MAQᾹLAH AL-MĪLᾹDİYYAHIn this study the Ottoman author Mehmed Münīb Ayıntābī (time of death 1238/ 1823) who lived in the period that corresponds to the final half of the XVIII. century and the first quarter of the XIX. century and his work titled as “al-Maqāmah al-Vilādiyyah wal-Maqālah al-Milādiyyah” is entreated. In the first part of the study, which is comprised of three parts, the life and works of Ayıntābī is examined in the context of the period that he lived. In the second part, “Al-Maqāmah Al-Viladiyyah” is analyzed; in order to be a stage to this analysis, firstly the history and the general characteristics of the maqamah genre in the Arabic literature are examined and then the aforesaid work is covered in detail in terms of the features of the manuscripts, reason of the writing, subject, sources, content, style and literary arts used. In the third part, the work is examined (critical edition). With this work, one of the works produced in the Ottoman period was brought to the surface to serve the correct understanding of the period and to make a modest contribution to the Ottoman period of the Arabic literature.