Duygu düzenleme güçlüğü i̇le algılanan ebeveyn tutumu ili̇şki̇si̇nde reddedi̇lme duyarlılığı ve öz-şefkati̇n aracı rolü

Abstract

Bu araştırmanın amacı 18-50 yaş yetişkin bireylerde algılanan ebeveyn tutumlar(duygusal sıcaklık, reddedici tutum ,aşırı koruyucu tutum) ile duygu düzenleme güçlüğü ilişkisinde reddedilme duyarlılığı ve öz-duyarlılığın aracı rolünün incelenmesidir. Araştırma verileri Demografik Bilgi Formu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumu Ölçeği-Çocuk Formu, Öz-Anlayış Ölçeği, Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS analiz edilmiş; Bağımsız Örneklem t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Regresyon Analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre duygusal sıcaklığın duygu düzenlenme güçlüğünü anlamlı negatif yönde yordadarken (B=-.989, t=-4.581, F(1, 415) =20.984, p<.01), aşırı koruyucu (=1.402, t=7.264, p <.01; F(1, 415) =52.766, p<.01) ve reddedici (B=1.898, t=7.456, p <.01 F(1, 415) =55.590, p<.01) ebeveyn tutumları anlamlı pozitif yönde yordamaktadır. Öz şefkat duygu düzenlenme güçlüğünü anlamlı negatif yönde yordadarken (B = -.945, t=-20.888, p <.01; F(2, 414) =275.110, p<.01) ,reddedilme duyarlılığı anlamlı pozitif yönde yordamaktadır (B = 1.771, t=5.476, p <.01; F(2, 414) =30.461, p<.01) . Aracı modelleri incelendiğinde, öz şefkat anneden algılanan (β=.-.016 95% CI=-1.081, -.440) ve babadan algılanan duygusal sıcaklığın (β=-.039 95% CI=-1.143, -.494) duygu düzenlenme güçlüğü üzerindeki etkisi ortadan kaldırarak tam aracı rolü oynamıştır. Öz şefkat ,Anneden (β= .062 95% CI=.516-1.123) ve babadan (β=108 . 95% CI=.670-1.247) algılanan aşırı koruyucu tutum ile duygu düzenlenme güçlüğü ilişkisinde ise kısmi aracı rolü oynamıştır. Öz şefkat Anne(β=.136 95% CI=.796-1.600) ve babadan (β=.136 95% CI=.760-1.547)algılanan reddedici ebeveyn tutumları ile duygu düzenlenme güçlüğü ilişkisinde ise kısmi aracı rolü oynamıştır. Reddedilme duyarlılığının aracı rolü incelenen her modelde analize dahil edildiğinde algılan ebeveyn tutumlarının duygu düzenlenme güçlüğü üzerinde etkisini azaltarak kısmi aracı rolü oynamıştır. Araştırmada elde edilen bulgula ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

The aim of this research is to study the intermediary role of rejection sensitivity and self-compassion in the relationship between difficulties in emotion regulation and the perceived parenting styles (emotional affection, rejecting style, overprotective style) in adults aged 18-50. Research data has been collected through Demographic Information Survey, Difficulties in Emotional Regulation Scale, s-EMBU for Children, Self-Compassion Scale, Rejection Sensitivity Questionnaire. The acquired data were analysed with SPSS; Independent Sample t-Test, One-way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson Correlation Analysis and Multiple Regression Analysis. The findings show that while emotional affection predicts a negative effect on difficulties in emotion regulation (B=-.989, t=-4.581, F(1, 415) =20.984, p<.01), overprotective (=1.402, t=7.264, p <.01; F(1, 415) =52.766, p<.01) and rejecting (B=1.898, t=7.456, p <.01 F(1, 415) =55.590, p<.01) parenting styles predict a positive effect.. Self-compassion predicts a negative effect on difficulties in emotion regulation (B = -.945, t=-20.888, p <.01; F(2, 414) =275.110, p<.01) , and predicts a positive effect in rejection sensitivity (B = 1.771, t=5.476, p <.01; F(2, 414) =30.461, p<.01) .When intermediary models were examined, it was found that self-compassion would remove the effects of perceived emotional affection from mother (β=.-.016 95% CI=-1.081, -.440) and from father (β=-.039 95% CI=-1.143, -.494) and take the full intermediary role. Self-compassion, would play a partial intermediary role with perceived overprotective parenting style from mother (β= .062 95% CI=.516-1.123) and father (β=108.95% CI=.670-1.247) in difficulties in emotional regulation.Self-compassion, would play a partial intermediary role with perceived rejecting parenting style from mother (β=.136 95% CI=.796-1.600) and father (β=.136 95% CI=.760-1.547) in difficulties in emotional regulation .In every model where the intermediary role of rejection sensitivity was studied, it was found that once rejection sensitivity was introduced to the analysis, it lessened the effects of perceived parenting styles on difficulties in emotion regulation and took a partial intermediary role.