Türki̇ye-kazaki̇stan ili̇şki̇leri̇ ve yeni̇ dünya düzeni̇ne etki̇si̇

Abstract

Sovyetler Birliği\"nin dağılmasıyla bağımsızlığını ilan Kazakistan\"ın Türkiye ile ilişkileri hemen her yönüyle olumlu tarzda ilerlemiştir. Bağımsızlığın ilk yıllarında siyaset, ekonomi, eğitim gibi birçok bakımdan işbirliği zemini kurulmuştur. Kazakistan\"ın aynı zamanda ülke bütünlüğü ile bağlantılı olan başkentini Alamtı\"dan Akomla\"ya değiştirmesi sürecinde Ankara\"nın desteği son derece önemli olmuştur. Coğrafi olarak diğer Türk cumhuriyetlerinden uzak olmasına karşı ekonomik ve siyasi ilişkilerin en yoğun olduğu ülkelerden biri olma özelliğine sahiptir. Kazakistan\"ın sahip olduğu zengin enerji kaynaklarını Bakü-Tiflis-Ceyhan ve TANAP boru hatlarından pazarlama girişimlerinin ekonomik işbirliği yanında jeopolitik önemi de sözkonusudur. Bunun yanında iki ülke başta Türk Keneşi olmak üzere birçok bölgesel örgütte ortak üye olup önemli konularda stratejik işbirliği dikkat çekmektedir. 2021 itibariyle ilişkilerin seyri dikkate alındığında belirtilen alanlar dışında Rusya-Türkiye ilişkileri kapsamındaki sorunların çözümünde Kazakistan ağırlığı dikkate çekmektedir. Bu kapsamda Uçak Krizi\"nin çözümü, Astana Süreci ve Karabağ\"ın işgalden kurtarılması son derece önemlidir. Türkiye-Kazakistan ilişkilerinin önemli ölçüde Rusya ve diğer eski Sovyet cumhuriyetleri boyutu bulunmaktadır. Bu bağlamda Kazakistan\"ın arabulucu, sorun çözücü, ilişki kurucu, dengeleyici fonksiyonları birçok olayda görülmüştür.