Türkiye’ye finansal bulaşma etkisi: COVID-19 pandemi süreci örneği

Abstract

Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilen COVID-19 salgını, dünya ekonomisi ve finansal piyasalar üzerinde ciddi olumsuz etkilere yol açmıştır. Hem ekonomik ve hem de finansal sonuçlarıyla, bu salgın bir ‘kara kuğu’ olayı ve aynı zamanda finansal kriz olarak nitelendirilmektedir. Küreselleşme sürecinin bir sonucu olarak, günümüzde finansal piyasaların birbirinden bağımsız hareket etme olasılığı büyük ölçüde ortadan kalkmıştır; bu durum, herhangi bir ülkede meydana gelen bir krizin son derece hızlı bir şekilde başka ülke piyasalarını etkilemesine zemin hazırlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, COVID-19 Krizi döneminde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerden Türkiye’ye finansal bulaşma etkisini araştırmaktır. Bu amaçla çok değişkenli GARCH modellerinden Dinamik Koşullu Korelasyon Modeli (Dynamic Conditional Correlation- DCC-GARCH) ve Vektör Otoregresif Model (Vector Autoregressive-VAR) temelli Granger nedensellik analizleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre COVID-19 Krizi döneminde gelişmiş ülkelerden olan Türkiye’ye finansal bulaşma etkisinin varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca Türkiye’nin gelişmekte olan piyasalara göre gelişmiş piyasalardan daha çok etkilendiği ortaya konulmuştur.

The COVID-19 pandemic, declared a pandemic by the World Health Organization, has had serious negative impacts on the world economy and financial markets. With both economic and financial consequences, this pandemic has been characterized as a 'black swan' event and a financial crisis. As a result of the globalization process, the possibility of financial markets acting independently of each other has largely disappeared today, paving the way for a crisis in one country to affect markets in other countries extremely quickly. The aim of this study is to investigate the effect of financial contagion from developed and developing countries to Turkey during the COVID-19 crisis. For this purpose, Granger causality analyses based on the Dynamic Conditional Correlation (DCC-GARCH) and Vector Autoregressive (VAR) multivariate GARCH models were conducted. According to the results of the analysis, the existence of a financial contagion effect from developed countries to Turkey during the COVID-19 Crisis was detected. In addition, it was revealed that Turkey was more affected by developed markets than emerging markets.