“Global Production Networks” in automotive industry: The case of Turkey

Abstract

Anahtar KelimelerKüresel Üretim Ağları, Küresel Meta Zincirleri, Küresel Değer Zincirleri, Otomotiv Sanayi, Ana sanayi yan sanayi ilişkileri ÖZET Bu tez çerçevesinde otomotiv endüstrisinde “küresel üretim ağları”nın yapısı ve dinamikleri tartışılmakta ve Türkiye Otomotiv sektörünün üretim zincilerdeki rolü ve “küresel üretim ağlarına” entegrasyon biçimi ele alınmaktadır. Dolayısıyla Türkiye ekonomisinin kapitalist dünya ekonomine entegrasyonu otomotiv sektörü bağlamında tartışılmaktadır. 2000li yılların başından itibaren Türk otomotiv sektörünün küresel üretim zincirlerine entegrasyon biçiminde değişiklikler meydana gelmiştir. 1997 Asya krizi sonrasında otomotiv sektörüde Çokulusları Şirketler yeniden yapılanma sürecine girmiş, Türkiye’de ise 2001 krizi sonrasında otomotiv sektöründe Gümrük Birliği muafiyetlerinin de kalmasıyla birlikte ihracata yönelik üretim başlamış ve Türkiye’de üretim yapan uluslararası otomotiv firmalarının ortaklık yapıları ve ürettikleri araç türlerinde de değişiklikler olmuştur. “Küresel tedarik” sistemi ile birlikte ana sanayi yan sanayi ilişkilerinde de değişilikler olmuş, yan sanayiinde yabancı ortaklıklar artmıştır. Küresel tedarikçilerden parça alımının artmasıyla birlikte parça ithalatı artmıştır. Bu yapıda Türkiye’nin otomotiv sektörü bağlamında küresel üretim ağlarına daha çok hafif ticari araç ve otobüs üreterek katıldığı; yan sanayide ise motor ve elektronik parçaların ithal edildiği ve dolayısıyla zaman içinde her ne kadar bazı parça üreticileri daha yüksek teknoloji içeren parçaları üretmeye başlada da Türkiye’de daha çok emek yoğun parçaların üretildiği görülmektedir. Key WordsGlobal Production Networks, Global Commodity Chains, Global Value Chains, Automotive Industry, Assembler-Supplier RelationsThis thesis explores the structure and dynamics of global production networks in automotive industry, defines the role of Turkish economy in this chain, and finds out the integration form of the Turkish automotive industry to this international production chain. Therefore, the integration form of Turkey into the capitalist world economy has been discussed in the context of automotive industry. As of early 2000, the integration form of Turkish automotive industry to the global chain has changed. After 1997 Asian crisis, the multinational companies in automotive industry went through a restructuring process, export-oriented production started in Turkey when Customs Union exemptions were abolished after 2001 crisis, and there have been changes in the structure of partnerships and produced vehicle types of international automotive firms. With Global Sourcing system, there have also been changes in assembler-supplier relations, and foreign partnerships have increased. As purchasing parts from global suppliers increased, import of parts also increased. In this structure, Turkey is integrated to global production networks mostly by manufacturing light commercial vehicles and busses. Although the production of more complex parts has started in parts sector, and some firms have upgraded, mostly labor intensive parts are produced.